Nov-11: Ville Vauban

Even een apart log over citadellen. In Frankrijk en België staat daar vaak Vauban bij. Deze markies was een bedenker van dit soort versterkte plaatsen, en vaak een verbeteraar van bestaande citadellen. Vauban was een militair bouwkundig engineer. Soms is het alleen een groot fort op een strategische plek zoals in Bitche en Belfort. Beide lijken sterk op elkaar. Die van Belfort heb ik in 2003 bekeken.

Tijdens mijn vakanties ben ik door veel plaatsen met een citadel gekomen, waarbij de naam Vauban genoemd wordt. Goed voorbeeld zijn Blaye en Besançon. Die lijken ook op deze citadel met (soms een dubbele) droge gracht er omheen.

In 1999 trof ik er 3 op rij, voor Blaye fietste ik door Oleron en Brouage en een stuk eerder door Ieper en Arras en veel verder door Perpignan. Die van Brouage is heel anders, daar zit een volledig dorp tussen de muren. Dat is ook zo bij Neuf-Brisach die prachtig 8-hoekig is opgezet en waar ik 2x geweest ben. De eerste keer in 2000. Ik fietste toen ook door Metz. In 2001 ging ik door Namur daar ligt ook zo’n groot geval van Vauban bij de Sambere-Maas samenstroming. Zo ik het nu zie heeft ie niet meegedacht aan de forten van Huy, Dinant en Givet die ik in dezelfde vakantie zag.

Hij werkte wel aan de citadel van Toul waar ik in 2005 was. Dat geval van Verdun is waarschijnlijk een stuk recenter, net als die van Jülich.

Andere steden met een citadel waar ik gefietst heb en Vauban gefortificeerd, zijn: Antibes, Bayonne, Bergues, Bouillon, Gravelines, Kehl, Luxembourg, Maastricht, Maubeuge, Morlaix, Saint-Malo, Saint-Omer, Sedan, Sisteron, Ieper, Colioure, Rochefort en Toulon.

Nou wil ik die van Bergues nog een keer goed bekijken. Ik ben ooit dwars door hun leuke grachtencenrum gefietst en hun citadel is me nooit opgevallen.

Vauban heeft ook gewerkt aan Landau waar ik 100km eerder door fietste. Nu begrijp ik beter de ruime rechthoekige indeling van die stad. Toch heb ik er geen citadel in herkend. Mogelijk is er nog ergens een stuk vestingsmuur te vinden, maar niet op de manier zoals ik er in en er uit ging.

Vauban was trouwens niet de enige die dit soort dingen ontwierp. In Nederland liggen er ook hele mooie, zoals bijvoorbeeld Naarden, Heusden en Willemstad en natuurlijk de Stelling van Amsterdam. Die van Bourtange vind ik de mooiste en die van Bitche lijkt me het imposantste.

De Bult van Bitche

Vanaf de weg gezien.

Advertenties

Geplaatst op 2006-11-11, in Kunstmatig, Zwerfmatig en getagd als , , , , , , , , , , , . Markeer de permalink als favoriet. 14 reacties.

  1. In Besancon ben ik een keer geweest toen de FIM-ralley in Cap d’Agde was. Omdat het vreselijk toeristisch was viel die me nogal tegen.

  2. @F54: Ik heb ib Besançon een keer op 14 juli overnacht. Ik heb dat fort alleen op afstand bekeken en had meer oog voor hun schitterende vuurwerk.

  3. Het is altijd prachtig om er even te kijken.
    Er zijn er nog heel veel gelukkig, en gelukkig allemaal alleen voor toerisme nog tegenwoordig!

  4. @Rene S: Die dingen zijn niet af te beulen. Het zijn stuk voor stuk enorme steenklompen, vaak met gemetselde muren van 1 meter of meer dik. Dat zal ook de reden zijn dat er nog zoveel zijn. Ze krijgen ze gewoon niet weg.
    Die in Nederland zijn vaak anders opgezet, met een aantal grachten er omheen en wallen van zand/klei. Die wallen verzakken en zo’n gracht is zo gedempt. Hier in Alkmaar hebben we nog een halve stadswal met daarin 4 zogenaamde bolwerken. Het andere deel is opgeofferd voor de aanleg van het NoordHollands Kanaal.

  5. Ja ik wou net zeggen, in Nederland heb je zo’n mooie in Bourtange. Daar wil ik absoluut nog eens heen!

  6. Prachtige verhandeling! Waar ligt Bitche. Meu Breisach ben ik ook geweest, veel van die forten zijn overigens nooit gebruikt doordat de wapens veranderden.
    De drie forten aan de Maas zijn door de Hollanders gebouwd
    Visé is gesloopt en als steengroeve gebruikt er staat nog één restant, daar wonen de plaatselijke kauwtjes.
    In Huy zijn ze verstandiger geweest, ze hebben er een toeristische attractie van gemaakt., de bakkerij werkt nog en heet La Boulangerie hollandaise.

  7. @Fialas: Die in Huy heb ik wel bekeken. Was toen niet open, maar er zat wel een groot plaquaat dat aangaf dat ie door een Nederlander gebouwd was.
    Het zijn feitelijk allemaal ondingen waar zeer veel geld aan verspild is. Nix anders dan de bunkers die in WO-II aangelegd zijn.
    Bitche ligt in noord-oost Frankrijk vlak tegen de Duitse grens, zo’n 50 km ten zuid-oosten van de Saarbrücken. Bitche zelf stelt weinig voor en ligt nog net als op de foto onderaan de berg gedrappeerd. Ik schat dat het stadje 2000 inwoners heeft.

  8. Beste,
    Ik rij graag langeafstandfietstochten.
    Verleden jaar Londen-Edinghburg-Londen gereden.
    Voor het jaar 2007 voorzie ik de nodige brevetten en Parijs-Brest-Parijs.
    Voor later zou ik echter een niet officiele route rijden. Bijvoorbeeld de route van Vouban. Waarom niet?
    Ik ben Belg en woon 70 km van Bergeus.
    Een mooi Frans-Vlaams stadje nietwaar.
    Ik rij regelmatig in die streek en hou van het glooiende landschap te zuiden van Bergues en St-Omer.
    Kunt u voor mij een route samenstellen, zomaar van stad naar stad, met een afstand van meer dan 1000 km?
    Hartelijk dank,
    Jean

  9. @Jean: Omdat ik zelf een fiets-maar-raak-persoon ben moet ik er wel over nadenken om iets voor een ander uit te zetten. Ik kom er later nog beter op terug.
    Jabbeke ken ik alleen vanuit de auto. Ben er 20x langsgereden om in Duinkerken te werken. Op de fiets ben ik wel via Knokke-Brugge naar Ieper, Arras en verder gefietst. Veel mooie fietsmogelijkheden. Ook een keer van Boulogne via Vleteren naar Brugge en Terneuzen. Kwam toen nog door Heidelberg.

  10. @Jean: Bij deze een poging.
    Jabbeke-Nieuwpoort-Ieper-Bergues-St.Omer-Arras-Maubeuge-Binche-Dinant-Givet-Bouillon-Verdun-Toul-Metz-Binche-Saverne-Kehl-Breisach-Neuf-Brisach-Belfort-Besançon-Dijon-Troyes-Chateau-Thierry-Soissons-Laon-Mons-Oudenaarde-Jabbeke.
    Er staan ook plaatsen tussen met forten waar Vauban niets gedaan heeft, maar die goed in het rijtje passen. Probleem is dat de meeste forten langs de rand van een land staan. Zo kan je heel Frankrijk in de rondte fietsen en bijvoorbeeld Briançon, Avignon, Sete en Carcassonne en Oleron meenemen, maar dat wordt snel 3000 of meer kilometers.
    Tussen de plaatsen is het handig om niet de grote weg te nemen, maar D-wegen met een nummer onder de 99. Dat is wel omfietsen, maar die zijn vaak stukken rustiger en gaan door leuke dorpjes.

  11. Nog even een aanvulling waar ik misschien later nog eens over log.
    Via Google Maps is goed te zien in welke steden een citadel te vinden is. Citadel komt overigens uit het Italiaans; citta = stad en delle komt van ideaal. De vertaling luid burchtstad. In Nederland zijn er nog veel te vinden aan de uitstekende bolwerken rond binnensteden. Zo ook hier in Alkmaar. Andere voorbeelden daarvan zijn Leiden, Utrecht, Gorinchem, ‘s-Hertogenbosch, Zaltbommel, Ravenstein, Klundert, Oudeschans, Dokkum, Kampen, Middelburg, Brielle, Sluis, Hulst, Hellevoetsluis, Elburg, Zwolle, Zutphen, Doesburg, Leeuwarden, Enkhuizen, Den Helder, Coevorden. Heusden, Naarden en Willmstad had ik in m’n logje al genoemd.
    In Noord-Duitsland vind je vergelijkbare citadellen met een singel en stadswal in Strahlsund en Stade. Maar eigenlijk zouden ook binnen deze definitie steden vallen als Goslar, Rothenburg/Tauber en Nördlingen die nog complete stadsmuren met een berg torens hebben. Als Besançon binnen de definitie valt, waarom dan ook niet Koblenz met Ehrenbreitstein dat er over uitziet?
    In de meeste steden ben ik geweest en soms had ik niet eens in de gaten dat er een verdedigingswal was. Met de aanleg van wegen zijn ze deels gedempt. Hier in Alkmaar is het NoordHollnds Kanaal er door gegraven, waardoor alleen de stadswal en de bolwerken aan de zuid en westkant overgebleven zijn.

  12. Timmermans

    Ik woon zelf in Ghyvelde Frankrijk en heb het weekend een boekje gekocht waarin de forten van Vauban worden beschreven. Dus zeer de moeite waard. Plaatsen als Gravelines, Veurne, Kassel, Lille, Ieper, Namur, etc. Het boekje is te koop bij de supermarkt (casino). Je kunt hier een mooie fietsroute uit samenstellen.

  13. @Paul T: Zelf woon ik in Alkmaar, en hoewel er sprake is geweest dat de Super de Boer supermarkten overgenomen zouden worden door Casino is dit niet gebeurd. Ik denk dat er in heel Nederland geen casino-winkels te vinden zijn. Misschien staan ze wel in Vlaanderen. Dat zou goed uitkomen omdat Jean Vyvey (zie 5 reacties eerder) om de fietsroute vroeg. Zoals ik al eerder aangaf ben ik zelf een zwerffietser die vrijwel niets pland. Onder de reactie van Jean staat een link naar zijn weblog.

  14. ik moet voor een opdracht voor school meer informatie te weten te komen over de vestingmuur van Bergues .
    Kan iemand mij een sait geven?

Reaxi (laat het e-mailvak leeg):

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s