Mei-22: 11 Seconde

Dat was het rond 1980. Ik kwam toen een onderzoek van de TH in Delft tegen, waarin stond bij welke tijdsduur een TL-lamp beter uitgeschakeld kan worden. Dat was toen 11 seconde. Dus als je dat licht 11 seconde niet nodig hebt, dan loont het om zo’n lamp uit te schakelen.

Ook toen ergerde men zich er aan dat hele kantoren ’s nachts licht bleven uitsralen, met de smoes dat TL-buizen minder lang meegaan en meer energie verbruiken als ze vaak aan en uit gezet worden. Voor een klein deel is dat waar, namelijk voor 11 seconde of korter. Een TL-buis heeft een hoge startstroom, maar daarna neemt ie minder dan een gewone lamp. Een TL-buis gaat ook minder lang mee als je zo’n ding maar aan en uit blijft schakelen.


Beide effecten zijn verrekend en men kwam toen in 1980 uit op 11 seconde. Volgens mij is het tegenwoordig nog korter door de hogere elektriciteitsprijzen en de verbeterde TL-buizen, toch kan ik dat nergens terug vinden. Sterker nog, dat onderzoek van die 11 seconde vind ik ook nergens en eigenijk vind ik er in het geheel niets over. Voor mij reden genoeg om in elk geval die 11 seconde wereldkundig te maken.

Met die 11 seconde is overigens nog iets te bedenken en wel dat een knipperende TL-buis meer energie vreet dan een normaal brandende. Bij elke knipper vloeit de hoge startstroom en dat is erg ongunstig. Mijn schatting is dat een TL-buis die per seconde een knipper geeft mogelijk het dubbele verbruikt of misschien nog wel meer. Daarbij is het ook irritant. Om beide redenen is het dan ook beter om te zien of een nieuwe starter helpt en anders een nieuwe TL-buis.

Nou is een spaarlamp (waar iedereen en ook onze regering zo laaiend enthousiast over is) niet meer dan een opgevouwen en slechtwerkende TL-buis met ingebouwde starter. Die dingen kunnen dus ook knipperen en nemen in dat geval ook meer stroom. Nadeel is dat je niet alleen de starter of de buis kan vervangen, maar dat het gehele ding vervangen moet worden. Da’s niet alleen duurder, maar je moet hem ook nog eens netjes afvoeren. Ze mogen in elk geval niet in de glasbak, waar de TL-buis (zonder starter) wel in mag.

Eigenlijk moet het als elektronisch afval of klein chemisch afval verwerkt worden (er zit kwik in) en zou je de kapotte dus het beste in de winkel af kunnen geven waar je de nieuwe koopt. Maar anders gewoon bij het grijze afval lijkt mij.

Nu nog even over de lichtopbrengst en de kosten. Een TL-buis is gunstiger dan een spaarlamp. Een 18 watt TL-buis levert 1250 lumen en dat is 25% meer dan een spaarlamp van 18 watt die 1000 lumen levert. Een TL-buis gaat daarbij 2x zo lang mee dan een spaarlamp en is goedkoper in aanschaf. Probleem is wel dat TL-buizen pas rond de 18 watt beginnen.

Inmiddels zijn er ook betaalbare LED-lampen met een goede lichtopbrengst en een redelijke prijs. Die zijn er alleen voor spotjes. Een 35 watt halogeenspotje is te vervangen door een 1,8 watt LED-spotje met dezelfde lichtopbrengst. Zo’n spotje kost nog maar 7 euro en gaat maar liefst 50.000 uur mee, da’s 20x langer dan een halogeenspotje en 10x langer dan een spaarlamp.

Advertenties

Geplaatst op 2007-05-22, in Milieumatig, Ximatig en getagd als , , , , , , , . Markeer de permalink als favoriet. 23 reacties.

  1. Ha, ja, daar haak je in op een vraag die altijd in mijn hoofd ‘spookt’ als ik onze kelder inloop: mag ik de TL-lamp wel aandoen als ik er maar kort ben? (Piekstroom, starterslijtage, iets wat ik als kind altijd te horen kreeg ;)))
    Mooie kennis om in mn achterhoofd te houden bij de inrichting van ons nieuwe huis :-)

  2. @Jolie: Je zat er duidelijk op te wachten. Je reageerde voordat ik het logje geplaatst had. :-)

  3. Op een gegeven moment ging voor mij, tijdens het lezen, het licht uit. Ik vind overigens wel, dat TL-verlichting zo fel en ongezellig is. Waarop ik wel had gehoopt was de herkomst van de letters TL.

  4. @Vedat: ‘Tube Luminescent’, maar ik ging er van uit dat iedereen dat wel zo’n beetje wist. :-)
    TL en spaarlampen hebben inderdaad niet zulk prettig licht. Bij TL zijn er wel wat kleurkeuzes, maar dan is de lichtopbrengst wat minder.
    Vaak is TL-verlichting in publieke ruimtes enorm overbemeten, wat het er ook niet gezelliger op maakt. Op mijn werkplek had ik 10 van de 14 buizen losgedraaid, dat beviel me een stuk beter.

  5. Het licht van een TL buis is zo vreselijk ongezellig, ongeacht ie verschillende kleuren heeft of niet. In Belgie hingen die dingen vaak in keukens. Brrr, vreselijk. Geef mij maar het gezellige licht van een gloeilampje. Ik weet het, milieonvriendelijk blijkbaar, maar een TL buis komt niet in mijn huis.

  6. Informatief stuk, Xiwel. Ik heb mijn schuur en tuinhuisje al een TL buis en inderdaad, ik kan me niet heugen die dingen ooit vervangen te hebben. Spaarlampen waren vroeger zo onmenselijk groot. Is dat nog zo?
    Verder heb ik in de woonkamer van die plafondlampen waar max. 60 watt in kan. Kunnen daar wel spaarlampen in?
    Je ziet, ik heb er nog niet veel verstand van. Maar ik wil best meewerken aan een beter milieu.

  7. Hoeveel is die startstroom van een TL en een spaarlamp eigenlijk Xiwel?
    Vijf keer nominaal net zoals bij een 3~ asynchroonmotor of is het veel minder?

  8. @People: Exacte getallen weet ik niet. Ik zal eens op het Internet zoeken wat tegenwoordig dergelijke stromen zijn. Ik verwacht wel iets van 3x nominaal. Wat ik uit dat onderzoek herinner was dat een TL-buis toen gemiddels 2 tot 3 keer zo’n startstroom had eer de lamp bleef branden, maar dat die startstromen erg kort van duur waren.
    De spaarlamp die ik nu heb knippert bijna niet bij het starten, maar geeft in het begin (de eerste minuut) aanzienlijk minder licht. Mogelijk zit daar een of andere slimme schakeling in wat weg heeft van een softstarter.
    De 2 spaarlampen die ik daarvoor had waren een ramp, die gaven het al na enige maanden op. Dan valt er dus weinig te besparen.
    Bij leveranciers als Philips en Osram kon ik gee goede info vinden. Over de spaarlamp las ik wel het volgende op een forum:
    “Bij het starten van een spaarlamp loopt een startstroom van maximaal 25A, gedurende 80 µs. De stroom dient om de condensator op te laden. Het vertegenwoordigt een energie van 0,13 mWh. De opgeslagen energie in de condensator wordt in licht omgezet nadat men de lamp uitgeschakeld heeft. Uiteindelijk is er dus geen meerverbruik door het starten van een spaarlamp.
    Wanneer men een spaarlamp van het “longlife” type uitgeschakeld heeft, moet men minstens 2 minuten wachten vooraleer de lamp terug in te schakelen, zoniet wordt de levensduur aanzienlijk verkort. Wanneer men dit in acht neemt, kunnen deze lampen 500.000x geschakeld worden.
    Spaarlampen met “koude start”, dit zijn de goedkopere uitvoeringen, kunnen slechts 5.000x geschakeld worden. (Bij 2x schakelen per dag is dit nog altijd meer dan de 6 jaar gemddelde levensduur van deze lampen).
    Het is duidelijk dat geen van deze types geschikt is voor gebruik met een tijdschakelaar of een bewegingsdetector.
    Hiervoor bestaan speciale spaarlampen (OSRAM: DULUX EL Facility) waarbij het starten met een microprocessor gestuurd wordt. Deze lampen kunnen zonder beperking veelvuldig aan/uit geschakeld worden.
    Het “meerverbuik” van deze lampen komt overeen met dat van gebruikelijke spaarlampen.”

  9. Ik ben ook niet zo enthousiast over spaarlampen, inderdaad vanwege het ongezellige licht. Ik ben een grote fan van ‘flame’-gloeilampen, die een beetje gelig licht geven. Hoog tijd dat die er ook in spaarlamp-uitvoering komen.
    Of als LED-lamp, want ik zag laatst op tv dat Philips de LED-techniek toepast (of gaat toepassen) in lampen met dezelfde vorm en fitting als een gloeilamp. En dan kun je alle kleuren van de regenboog kiezen.

  10. Interessant stuk. Volgens ons installatiebedrijf moesten we de spaarlampverlichting in de toiletten overdag niet uitschakelen, want dat zou meer verbruik betekenen. Maar dat zal dan ook wel onzin zijn geweest zoals ik al vermoedde.
    Is het trouwens ook onzin dat je de verwarming ’s nachts niet helemaal uit mag zetten? Lijkt me een mooie vraag voor jou.
    Een ding is zeker, of ik nu spaarlampen of gloeilampen gebruik, de energiemaatschappij zál er voor zorgen dat mijn rekening niet omlaag gaat.

  11. @Mack: Een spaarlamp in een toilet is hoedanook onzin. Zo’n lamp ga je nooit terugverdienen. De levensduur heeft daar niets met de branduren te maken, maar gaat gewoon op aan ouderdom na een jaar of 10.
    Als je er al een spaarlamp heb, dan moet je die, als je hem uitzet, zo’n 2 minuten uitlaten las ik hierboven op dat forum. Nou zal dat geen robleem zijn, zolang doet de ‘ontgeuring’ er ook over. :-)
    Als het om de warmte gaat, dan is het warmteverlies van je huis belangrijk. Het scheelt of je in een rijtjeswoning zit en of je goede buitenmuur en raamisolatie hebt.
    Vaak heeft het weinig zin om een thermostaat ’s nachts lager te zetten dan 14 graden. Overdag kan ie het beste of 17 als je in huis werk als stofzuigen en op moment dat je alleen maar op de bank hang is 20 graden lekker. Bijelkaar geeft dat een gemiddelde temperatuur en hoe kleiner het verschil is tussen die gemiddelde temperatuur en de buitentemperatuur, des te minder verbuik je. Je kan dan ook het meeste besparen in de winter. In de winter op vakantie gaan en dan je CV op een graad of 11 zetten heeft wel nut.
    Je moet wel opletten dat je CV, Hans of leidingen niet gaan bevriezen. :-)

  12. Nog steeds begrijp ik niet waarom ze die lampen niet bespaarlampen noemen. Sparen doe je in een spaarpot, niet in een bespaarpot.

  13. @Dolb¿: Om verwarring te voorkomen heb ik er maar een plaatje bij geplakt. :-)
    Sommige mensen laten trouwens hun buitenlamp dag en nacht branden. Mogelijk denken ze ook op die manier te sparen met een spaarlamp.

  14. Boeiend logje.
    Waarom doen ze niet wat meer aan de ontwikkeling van Led verlichting he?
    ik begrijp het niet.
    Spaarlampen zijn allemaal belachelijk groot en duren nog (te) lang voor ze aangaan vind ik.
    Bedankt voor het informatieve logje!

  15. @Jolanda: Ik zag vandaag 3 spaarlampen voor 5 euro bij het Kruidvat. Daar stond op dat ze 8000 uur meegaan, wat 8x zolang is als een normale lamp. Philips garandeert haar spaarlampen maar to 6000 uur. Maar als je dus 8x een normale lamp koop is dat 4 euro wat duurder is dan die 1,67 die het Kruidvat voor haar spaarlampne vraagt. Daarnaast nemen ze een kwart aan electrisch dus bespaart dat zeker.
    Maar het heeft alleen nu voor lampen die je vaak en lang aan laat zoals een lamp in de huiskamer of een werkkamer.

  16. @Christiaan: Spaarlampen en vooral TL-buizen worden in veel kleuren gemaakt, maar vooral spaarlampen liggen vaak alleen maar in de kleur wit in de winkel. Je moet al naar een echte lampenwinkel gaan voor een andere kleur.
    zelf heb ik trouwens een veel betere oplossing. Ik laat m’n lamp reflecteren tegen de muur waar een soort witgrijs behang op zit. Ik kan daar een ander kleurtje behang plakken en heb vervolgens een andere kleur licht in huis.

  17. Hmmm… slim bedacht, maar ik weet niet of het een ideale oplossing is. Bijna elke lamp geeft ook DIRECT licht, en niet alleen via weerkaatsing of door een lampenkap heen. Ik heb op mijn werkkamer een gele muur en toch zit in mijn bureaulamp een flame-lamp omdat ik dat gezelliger vind. Zeker op een tijdstip als dit (kan niet slapen, vandaar).

  18. Ik zat even terug te lezen. Een startstroom van 25 A gedurende 80 micro seconde…
    Djees is toch wel even wat meer dan 3 x nominaal Xiwel. Had jij zeker ook niet gedacht denk ik?
    Wel weer heel erg kort natuurlijk, dus het is feitelijk gewoon een theoretische waarde..

  19. @People: Ik denk dat die starters inmiddels allemaal hetzelfde zijn en ze gaan voor een hoge maar korte puls zodat ze zeker weten dat die te kort is voor de zekering en genoeg om in 1x te starten. Toch zie ik vaak lampen die tot 3x starten en dan heb je dus 3x die puls vlak achter elkaar. Die startpuls mag danwel kort zijn, maar het hele setje laadt zich waarschijnlijk iets langzamer op met een lagere stroom die hoger zal zijn dan de nominale stroom. Ik zocht een grafiek die dat weergaf, maar kon helaas niets vinden.

  20. 50000 uur met een led lampje, dat is nog net interessant op mijn leeftijd. Zo’n lamp zal een jaar of 20 tot 40 meegaan.
    Er zijn in mijn huis gloeilampen te vinden die makkelijk de 10 jaar halen, overigens. Lampen die vrijwel nooit aan gaan uiteraard.
    Overigens zal de prijs de komende jaren flink zakken, economisch gezien moet je nog even wachten met je led-lampen.

  21. @Plutone: Maar als de specificaties kloppen, dan is het nu al rendabel. Ik twijfel trouwens vaak aan specificaties, en meestal is dat terecht. Spaarlampen kunnen snel stuk gaan, waarschijnlijk is door de complexiteit de kans op een slechte lamp groter dan bij een eenvoudige gloeilamp.
    Gloeilampen achter een lichtdimmer gaan overigens 2x zolang mee. Dat heeft met het geringe spanningverlies van de lichtdimmer te maken.
    Bij bedieningspanelen in de fabriek schroefden we de lampvoeding terug naar 20volt, waardoor deze lampje nooit mee stuk gingen. Later programmeerde ik het zo dat die lampjes na 3 minuten uitgingen nadat de laatste bedieningsknop was ingedrukt. Als mensen weer 3 minuten wilden kijken, dan hoefden ze alleen maar even op de lamptestknop te drukken. Dus 25 jaar terug deed ik al aan energiebesparing. :-)

  22. Kijk eens op Senter Novem
    Daar staan wat algemene opmerkingen over verlichting en TL verlichting. :-)

  23. @Lowlands: Bedankt voor de link. Zij melden circa 20 seconde. Mogelijk zit daar wat ‘een slag om de arm’ in verwerkt. :-)

Reaxi (laat het e-mailvak leeg):

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s