Okt-14: Gamma GT

Onder mijn vorige logje vroeg Joanna of het goed met me ging. Dat is in mijn geval en op dit moment een goede vraag. Ik log weinig over m’n gezondheid en al helemaal niet over problemen die ik met familie of kennissen ondervind. Die kennissen en familie wil ik buiten dit weblog houden en dat lukt me aardig. En nee, echte problemen heb ik niet met ze. Ik denk dat het aardig ‘gemiddeld’ is, met weinig uitschieters (zoals ruzie).

Mijn gezondheid is een ander verhaal. Als mensen me zien, dan vinden ze mij gezond. Ik fiets redelijk veel en zie er niet dik uit, zeker niet in m’n gezicht. Ik heb ook geen hinder van lichamelijke problemen. Toch heb ik wel een lichamelijke afwijking. De titel van dit logje slaat dan ook niet op een nieuw autotype, maar op een lever-enzymentest: Gamma-GlutamylTransferase. Die test geeft bij mij al een jaar of 16 een verkeerde uitslag.

Voor mannen hoort deze waarde tussen de 20 en 45 te liggen en ik ben inmiddels al blij als ie bij mij onder de 80 is. Een jaar of 7 terug ben ik hiervoor door een internist onderzocht. Dwz een echo van de lever, met het resultaat dat die wat vervet was en ik een vorm van NASH had. Verder kon hij niet aangeven waar het door kwam en wat de gevolgen van zo’n afwijking zijn. Nou ja, als het heel hoog werd dan kan er een beschadiging aan mijn lever optreden en ik maak meer kans op diabetes. Als oplossing had ie een medicijn dat ik vanaf dat moment zou moeten blijven gebruiken.

Ik hou niet zo van een levenslange veroordeling tot een chemisch medicijn. Afgezien van de kosten en bijwerkingen kan het ook zo zijn dat mijn enzymenproductie zich aan de nieuwe situatie gaat aanpassen. En dan krijg je een soort chemische wapenwedloop. Maar wat de internist niet zag, had ik als statisticus gelukkig wel gezien. Mijn GGT liep op met mijn cholesterol en mijn gewicht. Ik stelde voor om wat af te vallen. En dat had het resultaat dat het beter werd. Sinds die tijd laat ik nog wel jaarlijks mijn bloed op GGT controleren, je weet maar nooit.

Een maand voor mijn vakantie voelde ik me niet goed. Het zweet brak me snel uit en moest tevaak naar de WC. Ik dacht iets te hebben als een virus, bacterie of misschien een voedselvergifting. Dat laatste was het niet, zoiets is binnen een paar dagen weg en dit duurde ruim anderhalve week. En tegen mijn gewoonte in bedacht mijn bloed te laten onderzoeken, wetende dat die GGT zo van slag is door bijvoorbeeld een voedselvergiftiging.

Het resultaat oversteeg mijn verwachting. Ik had een nieuw GGT-record van maar liefst 254. (Het oude record stond na een voedselvergiftiging op 180.) Maar tot mijn verbazing waren mijn cholesterol- en suiker-waardes niet te hoog en zelfs wat lager dan bij voorgaande metingen. Dus kwam er een echoronde aan te pas. Deze echoloog was behoorlijk in de weer en vond uiteindelijk sporen van wat galsteentjes. Daar was ik wel blij mee; er is een logisch verband tussen de lever en de gal. Vervolgens werd de afspraak gemaakt om na een maand nog eens mijn bloed op GGT te laten controleren. Dat haalt er bijvoorbeeld de fouten uit die door een tijdelijk virusje kan ontstaan.

Inmiddels voelde ik me al weer wat beter. Dus wat ik had gehad trok alweer voorbij. Misschien had ik niet meer dan last gehad van het te mooie en te warme weer. En eigenlijk zag ik het wel zitten om een groter rondje te fietsen. Mijn laatste (fiets-)vakante was al ruim 11 maanden geleden. Ik bedacht ook dat ik mijn gewicht versus GGT-waarde met een fietsvakantie kon uittesten. Dus ging ik op pad en dat ging uitstekend. De eerste dag moeiteloos 90km met de fiets afgelegd en de 2e was al boven de 100.

Ondertussen had ik mezelf ook een dieetje opgelegd. Geen koek meer, geen alcohol, geen ijs en vooral gezonde dingen als salades. Als er iets mis is met je gal of lever, dan heb je geen thermometer of geavanceerder apparaat nodig om dat vast te stellen. Je moet gewoon naar de ontlasting kijken. Als het fout is, dan wordt die grijzer en stopverfachtiger. Nou was mijn ontlasting voor het vertrek dus verre van optimaal, maar de kleur was nog niet alarmerend. En tijdens de vakantie werd dat beter en voelde ik dat ik goed opweg was.

Geen alcohol bleek overkoombaar. Tegenwoordig is er ‘Alkoholfreies Hefe’, ofwel witbier zonder alcohol die geen smaakverschil heeft met het alcoholrijke witbier. Het zou wat zijn als dat met het gewone pils ook nog eens gaat lukken, want alcoholvrij pils vind ik geen drinken. Met koek heb ik toch nog een klein beetje gezondigd en van het ijs kon ik het betste afblijven.

Het resultaat was er naar. Voor mijn vakantie was ik al 2 kg afgevallen, in mijn vakantie 5 kg en na mijn vakantie nog 1 kg. Bij 1 meter 76 was mijn BMI van 25,5 (79 kg) naar 22,9 (71 kg) gezakt. Nou doet die BMI er bij mannen niet veel toe, een Zweeds onderzoek heeft aangetoond dat de omvang van de middel een veel belangrijker maatstaf is. Dat komt omdat mannen hun extra gewicht vooral rond hun navel parkeren en niet netjes over het hele lichaam verdelen zoals vrouwen dat doen.

En dat laatste gaat zeker bij mij op. Ik was dan ook erg blij dat ik mijn riem 3 gaatjes verder (7,5 cm) kon aanhalen. De GGT-meting na mijn vakantie was dan ook een stuk positiever. Ik zat nog maar op 63, Voor het laatste decennium duidelijk een nieuw laagterecord. Voor een deel valt te stellen dat dat hoogterecord van een maand eerder te wijten was aan iets tijdelijks, maar voor een groot ander deel aan mijn buikomvang. Die paar centimeters meer hebben een grote invloed op mijn lever-enzymen. Dus is het zaak om misschien nog een klein beetje af te vallen en in elk geval niet aan te komen.

Mijn huisarts heeft de indruk dat het nu opgelost is, maar dat is natuurlijk niet zo. Normale mensen die zelfs een BMI van 40+ hebben, hebben nog steeds geen last van een te hoge GGT-waarde. Dus waarom ikke wel? En waaarom was die waarde in Augustus zo extreem hoog?

Nou heb ik voor dat laatste een mogelijke oorzaak bedacht. Ik heb niet voor niets moeite gedaan om in en na m’n vakantie het ijs te ontlopen en te ontfietsen. Zelf drink ik al jaren geen melk, ik trek er wit van weg en val er van flauw. Voor een Nederlander is dat niet zo gebruikelijk, maar de meeste Verre-Oosten-Aziaten hebben hetzelfde. Door het mooie weer was ik in Augustus wat vaker bij een ijsboer aan te treffen en die stoppen melk in hun roomijs. Misschien is dat misgegaan en vond mijn lever en/of gal het tijdelijk aanbod van dit melkproduct niet amuzant.

Ik weet me dan ook te herinneren dat ik na een gewoon klein ijsje wel heel snel naar een toilet moest. Dat gebeurde tot een paar keer toe. Toen lag ik het verband niet, maar inmiddels heb ik dus flinke bedenkingen over roomijs. Dat laatste (en nog wat kleine voedselvragen) ga ik toch eens aan een ‘voedselkundige die iets van leverenzymen’ weet vragen.

Advertenties

Geplaatst op 2009-10-14, in Overmatig en getagd als , , , , , , , . Markeer de permalink als favoriet. 26 reacties.

  1. Mooi, Xiwel! Dit log van je is geen Appetithäppchen, zoals sommige andere, maar ik vond het interessant om twee redenen. Ten eerste is het mooi om te zien hoe jij als niet-medicus niet alleen meedenkt met de artsen, maar dezen zelfs finaal voorbijdenkt! En vervolgens ook de consequenties uit de conclusies trekt, wat in het geval van roomijs en pils niet helemaal gemakkelijk geweest kan zijn.
    Ten tweede heeft het me aan het denken gezet over mijn eigen buikomvang.

  2. Zou ik dan toch ook maar weer eens aan ijn dieet moeten gaan werken. 100 kilo en 1m80 zijn ook niet echt goed te noemen.

  3. Heel knap, Xiwel, dat je zo ver bent gekomen met jouw diagnose. Ik heb vooral bewondering voor de manier waarop jij dingen met elkaar kunt combineren, door alleen maar naar jouw lichaam te kijken en luisteren.

  4. @Emigrant: Ik loop er al een tijdje mee rond, en de medici die er naar gekeken hebben zien ‘mijn geval’ maar even.
    Daarbij ben ik een ontwerper van installaties en programmeur geweest met een flinke meet- en regeltic. Een lichaam heeft daar zeker overeenkomsten mee. Hart – Membraan Pomp, hersenen – besturingssysteem, bloedvaten – waterleiding. En een lever is een soort potje waar door chemische reacties het een en ander uit de voedselstroom wordt omgezet. Nou moet ik toegeven dat ik niet alle chemische processen in de lever snap, maar ik heb begrepen dat leverkundigen dat ook niet allemaal op hun duimpje weten. :-)
    Een lichaam is dan weer wel zelfherstellend. Als je door stoten wat bloed lekt, dan hoef je maar een paar dagen te wachten en het is opgelost. Dus voor een arts heelt de tijd wonden en in een fabriek moet je in zo’n situatie zelf een lek dichten.

  5. @Vedat: Het vervelende is dan weer wel dat ik me niet altijd even goed aan zoiets als een dieet hou. Zo was ik in de 4 jaar voor deze vakantie heel langzaam zwaarder geworden. En dat had o.a. te maken met heel langzaam toch wat meer pindakoeken eten te maken. Terwijl ik al heel lang weet dat dat niet zo verstandig is.

  6. @Me! en anderen: Ik zoek nog een aardige link over dat ‘taille’-verhaal. Het komt er op neer dat mannen een omtrek moeten hebben van hooguit 90 cm ongeacht hun lengte. Sommigen gaan nog verder en vinden dat het maximum op 85 moet liggen. (Mijn taille is van 100 naar 93 cm gegaan.)

  7. Geen alcohol, geen melk, geen ijs. Arme Xiwel. Mag je nog wel chips eten?

  8. Jee, wat toevallig Xiwel…!
    ik heb vandezomer enorm gegoogled naar bepaalde verschijnselen die je beschrijft (de grijze stopverfkleurige dinges.) En kon weinig zinnigs vinden, dan heel enge ziektes.
    En nu beschrijf jij een heel samenhangend gedetailleerd verhaal waar het inpast! Thnx! (Bij mij kon de huisarts niets afwijkends vinden in de bloedtesten, geen hepatitus etc, ik voelde me bijna een aansteller dat ik na een maand telkens weer terugkerende stopverf naar de huisarts gegaan was.) Aan de taille mag ik ook zeker denken, ik ben al sinds mijn jeugd ‘gezegend’ met een ‘jongenstaille’, (lees: iedereen roept altijd: oh jij bent zo slank, maar ondertussen zit dat maatje 36-38 overal behalve op mijn taille, daar kan ik gemakkelijk 42 voor kiezen, grr)
    Ben jij allergisch voor melk, dat je er wit van wegtrekt? Ik ben in elk geval heel benieuwd naar de aanbevelingen van de ‘voedselkundige die iets van leverenzymen weet’..

  9. Nare kwaal, Xiwel. Wel leuk om te lezen dat je met je statistisch inzicht de dokter te slim af was. Lang leve de statistiek :-)
    Geen ijsjes eten zou voor mij trouwens een enorme opgave zijn…

  10. @Jolie: De kans dat je een verhoogde GGT-waarde hebt zal erg klein zijn. Daar wordt tegenwoordig niet meer op gemeten, dat is vervangen door Alat. En mijn Alat-waarde is wel redelijk goed. Die GGT zorgt ook niet voor de afwijking in de ontlasting, maar galstenen wel. Galstenen komen niet zo snel aan het licht door een bloedtest, maar wel door een goede echo. En veel mensen hebben galstenen zonder dat zij het weten. Als die dingen een beethe verkeerd liggen en de grotere galuitgangen blokkeren, dan is dat goed in de ontlasting te zien.
    Over die voedselkundige twijfel ik. Ik denk dat er weinig diëtisten zijn die veel van leverenzymen weten. In dat geval gaat zoiemand het leren door mij als testpersoon te gebruiken. En dat kan ik natuurlijk zelf ook en zal wat minder kosten. Voor die tijd ga ik er eerst nog eens met mijn huisarts over praten.

  11. @Bob: Chips kan wel. Het zijn gewoon plakjes aardappel met zout en vet. De meeste chipsfabrieken zijn de laatste jaren overgestapt op plantaardig vet (zonnebloemolie). Dat is veel gunstiger dan voorheen en misschien wel gunstiger dan de vetvervangers die in de light-chips zit. Ik moet er natuurlijk niet teveel van eten, want ik wordt er wel dik van. Ik denk dat het zout in de chips het slechtste is. Dus daar let ik wel een beetje op. Zelf vind ik chips vaak te zout, maar dat komt omdat ik redelijk zoutarm eet.
    Die alcohol is me niet verboden, maar uit voorzorg heb ik dat deze vakantie niet genuttigd. En dat viel me erg mee. Ijs was lastiger. Maar nadat ik bedacht had dat ijs wel eens de echte boosdoener kon zijn, was het niet meer zo moeilijk om daar vanaf te blijven.
    Koek is eigenlijk het ergste. In koek zit altijd roomboter, melk, zout en suiker. Zelfs in simpele biskwie. En koek in Duitsland schijnt in vrijwel niet zonder chocolade te kunnen. Plantaardige vet heb ik nog nooit op een koekverpakking voorbij zien komen. Ik denk ook niet dat ik geheel koekvrij moet leven, maar een beetje minder zal me zeker goed doen.

  12. @Christiaan: Statistiek kan echt een goed hulpmiddel zijn, maar het wordt wel vaak misbruikt om iets goed te praten. Toch doen de meeste mensen wel aan statistiek, zoals het bijhouden van het gewicht.

  13. Vruchtenijs zou moeten kunnen, dat bevat geen melk …. Maar nu je zo gedisciplineerd bent moet ik je maar niet op ideeen brengen.

  14. @ Emigrant
    Inderdaad.
    Één van mijn dochters heeft een allergie tegen melk ontwikkeld.
    Eentje die niet op de darmen werkt, maar huiduitslag en jeuk veroorzaakt.
    Ze eet wel zonder problemen sorbetijs van een Nederlandse grootgrutter; dat is vruchtenijs.

  15. @Emigrant en Trijntje: Onderweg heb ik die vraag ook gesteld aan een italiaanse ijsboer. Hij kwam ook met de optie vruchtenijs aandraven, maar gaf toe dat er ook vruchtenijs is waar wel wat melk in zit. Het probleem is echter dat ‘vruchten’-ijs stampvol met suiker zit. Want dat heb ik meteen ook maar gevraagd.
    Op de derde vraag hoe het zat met diät-eis, kwam het antwoord dat ie daar mee gestopt was vanwege te weinig vraag. En dat terwijl hij een enorme zaak had in het hartje van een werelderfgoedstad.
    En na die antwoorden heb ik mij niet meer bij een ijsboer vertoond, dan kom je ook niet in de verleiding. :-)

  16. Intrigerend verhaal. Met combineren, reduceren, deduceren en beredeneren kun je zelf een heel eind komene. Ik herken de aanpak. Wat ik niet begrijp is dat mensen bij warm weer extra ijsjes gaan eten. Ik vind ijs lekker, net zoals een gebakje, maar dat heeft geen enkele link met weersomstandigheden

  17. @Hanscke: Ijsjes eet ik al nooit binnenshuis, omdat ik weet dat die zo op zijn. Het gaat bij mij dus om ijsjes die ik langs de weg kan kopen en in de zomer is het aanbod daarvan hoger en zie je ook meer mensen met een ijsje lopen. Waarschijnlijk is dat laatste de reden dat anderen (zoals ik) op het idee komen om mee te doen. :-)

  18. @Xiwel: dieetprodukten hebben een groot probleem. Meestal wordt in een dieetprodukt suiker door vetten vervangen. Het wordt diabeten om die reden afgeraden dieet-ijs en suikervrij gebak te eten. Als je aan de lijn bent, schiet je met dieet-ijs door al dat vet dus ook niks op. Bovendien zijn heel veel mensen overgevoelig voor zoetstoffen, iets wat in teveel dieetproducten zit. Iedereen weet zelf wat voor diaree je ervan kunt krijgen. IJs is voor diabetici juist niet zo’n dramatisch probleem, zo lang je het maar met mate eet. En dat zit ‘m nou juist in die melk. Eiwitten remmen de opname van koolhydraten en zorgen ervoor dat de suikerpiek geleidelijker gespreid wordt. Het is om die reden voor suikerpatienten onnodig om dieet-ijs te eten. De enigen die dat eten zijn diegenen die denken dat je ervan afvalt, en dat hoeft dus door het vetgehalte ook niet zo te zijn.
    Heb je niet “gewoon” een lactoseallergie opgebouwd. Misschien moet je een tijdje echt lactosevrij gaan eten, dat kan helpen.

  19. @Natascha: Bedankt voor de aanvullingen. Dat dieetijs laat ik dus mooi links liggen. Ik heb overigens nog geen diabetes. Dat is bij de laatste bloedonderzoeken onderzcht en een aantal jaren terug heb ik daarvoor een GTT (niet GGT :-) voor ondergaan.
    Omdat ik al nooit melk drink kan ik misschien wel gevoeliger worden door het kleine beetje lactose dat in ijsmelk zit.
    Since het begin van m’n vakantie is mijn lichaam niet meer van slag. Het is meer dat ik achteraf probeer te verzinnen wat de oorzaak was in Augustus.

  20. Doordat er nu bezoekers op dit log komen die naar Gamma GT zoeken, kwam ik zelf op een medisch forum. Daar was iemand (R1-uth) die aangaf dat haar man een te hoge GGT had, maar verder niet echt dik was, geen alcohol dronk en redelijk gezond leefde. Zij waren er ook achter gekomen dat hun koekconsumtie (koekjes tussendoor) te hoog was. Toen zij daarmee stopten halveerde het GGT-gehalte bij haar man.
    Ik heb ook zeker een oogje op koek. De vraag is alleen welke soort. Koek met roomboter neem ik vrijwel niet. Daar krijg ik het zuur van. Ik kies eerder voor simpele biskwie. Toch kan ook daar wat mee mis zijn. Er zit melk in en margarine en vanille. Dat laatste zit echter ook in ijs. Dus die nep-vanille (want dat is het meestal) moet ik ook nog eens natrekken.

  21. Verder zag ik een uitzending van de Keuringsdienst van Waarde (RVU) over ijzer in het voedsel. Daar hoorde ik de opmerking dat melk de ijzeropname blokkeert. En in het algemeen zou het wel eens kunnen dat ik tekort aan ijzer heb. Dus gisteren maar weer eens spinazie gegeten. :-)

  22. Dankje Xiwel, voor alle informatie en aanvullingen…! had ik al gezegd dat je hiermee informatiever bent dan een huisarts? ik begrijp best dat huisartsen niet mogen speculeren, maar met de mògelijkheid van galstenen kan ik weer verder zoeken.. :-) Trouwens, dat van die koek met roomboter (’t zuur krijgen) komt me óok bekend voor.

  23. @Jolie: Ik heb die roomboter ook altijd in verband gebracht met de gal. Als ik vroeger ziek was, dan kon ik heel erg gal overgeven. De laatste 20 jaar doe ik dat niet meer en dat kan komen omdat ik weinig roomboterproducten eet.

  24. Ik heb vandaag een zeer kwalijk ijsje geprobeerd, een softijsje. En dat ging goed. Het kan dus zijn dat mijn lichaam op dit moment ijs beter kan verwerken/verdragen.
    Ik bedacht ook, dat ik al voor mijn vakantie gestopt was met melkchocolade. Dat was echt een ware ramp en misschien wel de aanstichter. Ik vind melkchocolade lekker en begon dat langzaamaan toch meer te eten. Totdat ik in Augustus merkte dat ik na een melkchocoladereep wel erg veel darmlawaai produceerde en ik binnen een halfuur naar de WC moest met ‘durchfall’. Het viel echt als een flipperkast door mijn lichaam.
    Ik heb eens gezocht op producten waar lactose in zit. In koemelk is dat circa 5% in kaas circa 0,5% in ijs 6,5% en in melkchocolade maar liefst 9,5%. (bron) Volgens mij zit het ook in biskwie, maar kon dat nog niet vinden. Qua margarine zit ik goed. Ik gebruik al jaren Wajang en dat is lactose-vrij.

  25. Al ben ik geen arts; toch heb je volgens mij een soort lactose/koemelk-allergie.

  26. @Margriet: Ik denk het ook en eigenlijk was dat al uit mijn reaxi hierboven op te maken.
    Dat ik nooit aan lactose heb gedacht komt omdat ik al tientalle jaren geen melk drink. Ik geef nu ijs en melkchocolade de schuld en heb een kijkje op lasagne of andere zaken waar béchemel of crème fraîche in zit. Zo heb ik al eens enorme (buikloop) last gehad met pastasaus uit een pot en dacht destijds dat het kwam omdat ie over de datum was. Iets wat me toen al vreemd leek.