Jun-16: Stembiljetstrijd

Ik kaart nog even na over de afgelopen verkiezingen en wel over het stembiljet. Een stembiljet moet zo ontworpen zijn, dat de stemmers op een eenvoudige manier hun keuze kenbaar kunnen maken. Een goed fout voorbeeld was het biljetje van de staat Florida, waar Al Gore destijds de verkiezingen op verloor. Niet vreemd, want dat biljet was ontworpen door Jeb Bush, de broer van de ‘winnaar’ George Walker Bush. Dat biljet had links en rechts namen en je moest daarvoor in het midden een rondje indrukken. Veel mensen deden dat verkeerd, ze wilden op Gore stemmen maar drukten per abuis Pat Buchanan in. Niet vreemd, want de gemiddelde leeftijd in Florida is over de 75, heeft oogproblemen en bibbert er lustig op los.

Zo erg was het in Nederland niet. Hier zag het stembiljet er erg neutraal uit:

Ik heb ‘m na moeten maken, want een foto van het complete biljet kon ik niet op het internet vinden. Mogelijk mag je er geen foto van maken en zelf had ik mijn camera niet mee tijdens het stemmen. Daarbij heb ik ‘m XL genoemd, het ding meette circa 100 bij 60 cm, wat dus iets weg heeft van een badlaken. Vervolgens leverden die grote barrels verstoppingen van de stembussen op. Ook niet goed over nagedacht.

Een van de grootste problemen met dit geval was de saaiheid. Zo’n 500 namen stonden er allemaal op eenzelfde manier op. Uitvouwen was ook een probleem, daar waren de hokjes te klein voor en de aflegtafels te ondiep. Dus als je hem helemaal geopend neerlag, dan zweefde de onderste helft buiten de stemtafel. Daar kon je dus niet kleuren. En dat ging sowiso al niet door het te korte kettinkje aan het potlood.

Gevolg van dit alles was simpel. Het biljet werd niet compleet uitgevouwen en er werd alleen op de bovenste kandidaten gestemd. En dan is mij al duidelijk dat het stembiljet de verkiezingsuitslag heeft beïnvloed. Veel mensen deden maar wat en gaven het zoeken naar hun favoriete partij en kandidaat al snel op.

Aansluitend was er nog een probleem met het opvouwen. De vouwmethode was door een man danwel een carthograaf bedacht:

Dus er moest eerst geharmonicaad worden om aan het einde 1x dubbel te vouwen. Logisch, want zo pastten die lellen beter door de sleuf en konden er meer in de stembus. Veel vrouwen zijn dat niet gewend. Die zien een badlaken en willen dat als een badlaken opvouwen. Dus 2x dubbel en huppekee. Toen een deel van de vrouwen hoorden dat er op een landkaarten-manier gevouwen moest worden haakten ze af, wat de verlaagde opkomst verklaart. Dus werderom een kwalijke beïnvloeding van het stemgedrag.

Waar het ook compleet misging was de afwezigheid van belangrijke stemopties als ‘Blanco’ en ‘Protest’. Limburgers en ander Katholieken waren het gekluns van Balkenende zat en wilden blanco of protest stemmen. Na 5 minuten turen vonden ze die niet op het grote stemlaken en kleurden ze maar een hokje ergens in het midden bovenaan. Je moet toch wat.

Het zal niet de bedoeling geweest zijn, maar mij is het duidelijk dat dit grote stembiljet niet juist was ontworpen. Dus heb ik zelf een poging gemaakt die we over een paar maanden kunnen gebruiken als Brinkman met zijn jugend uit de PVV stapt en een eigen partei begint.

Ik noem hem maar even Stembiljet-A4, omdat ik een A4’tje (21 bij 30 cm)voor de meeste stemmers groot genoeg vind.

Per partij komen er maar 3 kandidaten op, wat voor 98% van de kiezers voldoende is. Als iemand op nummer 74 van het CDA wil stemmen omdat het zijn of haar oom betreft, dan vragen ze maar om het uitgebreide XL-biljet. Die mensen weten daar wel mee om te gaan. Met dit beperkte aantal kandidaten ontstaat ook de mogelijkheid om er pasfoto’s bij te plaatsen. Veel mensen denken: ‘Die man spreekt wijze woorden, maar hoe die nou heette of bij welke partij die zit weet ik niet meer.’

Linksboven zie je de uiterst belanrijke opties als ‘Blanco’ en dergelijke. Je mag er van uit gaan dat dit veel gebruikt gaat worden. Daaronder komen ook fotootjes van bekende Nederlanders die niet meedoen aan de verkiezingen. Denk daarbij aan: André Rieu, Frans Bauer, Gerd Leers, Jan Smit, Johan Cruijff, Leontien van Moorsel, Najib Amhali, Paul de Leeuw en Yolanthe Cabauw. Met deze mensen worden de ‘ik doe maar wat want ik moet toch stemmen’-stemmers er uit gefilterd.

Kortom een stembiljet dat een doordachte keuze op gaat leveren en het politieke landschap zal ontpulveren.

Advertenties

Geplaatst op 2010-06-16, in Kiesmatig en getagd als , , , . Markeer de permalink als favoriet. 23 reacties.

  1. Volgens mij wordt het aantal geldige stemmen ongunstig beïnvloed door het plaatsen van mooie vrouwen en mannen bij de ongeldige stemmen.

  2. @Me!: Dat is de bedoeling onder het motto: ‘Beter een ongeldige stem, dan een ondoordachte stem.’

  3. Neehee, leuk geprobeerd Xiwel maar dit wordt het ook niet. Stemmen met een stembiljet is niet meer van deze tijd, hoe het biljet er ook uit ziet.
    Stel dat er 40 partijen mee doen, hoe krijg je die op een A4tje? Of zet je de kansloze partijtjes er op het XL biljet bij?
    En nog iets: stel je zit net als ik de afgelopen verkiezingen op een heel klein stembureautje en er is maar één persoon die een XL biljet vraagt. Dan weten de tellers op wie die persoon gestemd heeft. Dat is niet de bedoeling.
    Ik dacht trouwens even dat jij wel een foto had gevonden op internet maar dus ook niet. Bij de volgende verkiezingen maak ik wel een foto.

  4. Ja, het idee is geestig, slim en misschien ook doeltreffend. Vooral die valkuil om er bekende Nederlanders bij te plaatsen.

  5. @Marjan: 40 partijen willen we sowieso niet. Ik niet. Goed stembiljet, Xiwel. Ook die foto’s is een goed idee.

  6. @Marjan: Je hebt gelijk van dat XL-biljet en weten wie dat was. Om die reden komen daar ook de splinterpartijen op. Het is een kwestie van meten en passen, maar bij 5 tot 8% XL kom je op een punt dat dit aantal genoeg is om niet meer mensen hieraan te herkennen en is ook het aantal afnemers redelijk constant.
    Je hebt gelijk dat het biljet uit de tijd is. Dat neemt niet weg dat er met een computer net zo ondoordacht gestemd kan worden en dat mensen van slag kunnen raken door 500 saai opgestelde namen zonder foto.
    Die stemcomputers zie ik niet terugkomen, maar er komt een directe overstap naar stemmen per GSM. Tot die tijd blijft men met de badlakens in de weer. Op een GSM heb je echter ook een structuur nodig en ook daar is het handig om een foto van Rieu en Wilders te plaatsen. Want veel Limburgers halen de kapsels en de uitgestreken gezichten van deze 2 door elkaar. :-)

  7. Gelukkig kon ik thuis het oefenvel goed doorkijken, want het was me een lap. Wat een keus.
    Saaiheid vind ik wel goed, want het is een serieuze zaak.

  8. @René Smurf: Bedank voor het mooie en goed getypeerde woord ‘oefenvel’. Ik zie het al helemaal voor me: ‘8 naar rechts en 21 naar beneden.’ Nog een keer hardop herhalen en dan op pad naar het stembureau en onderweg binnendsmonds de tekst ‘8/21’ steeds herhalen. Blijkt dat op het uiteindelijke stemvel de volgorde is gewijzigd. :-)

  9. Over die fotootjes twijfel ik nog. Aan de ene kant vind ik het een goed idee maar aan de andere kant twijfel ik of we die kant wel op moeten willen.
    Het wordt dan net als bij het afwegen van de groente in de supermarkt. Leg prei op de weegschaal, druk op het plaatje van prei en er komt een stickertje met prijsje uit.

  10. @Marjan; Ik ben een beelddenker en heb aan een foto meer dan aan een text. En ik ben niet de enige. Daarbij moet stemmen toegankelijk zijn voor iedereen, daar kunnen fotootjes bij helpen. En als de afleidende promi’s een fotootje krijgen, dan mogen de aanstaande politici die natuurlijk ook hebben. :-)

  11. Één van mijn dochters was in het buitenland tijdens de verkiezingen.
    Ze heeft aangevraagd om zelf schriftelijk te stemmen, en dat is goed verlopen.
    Er stond de instructie bij dat je met rood potlood moest stemmen, en om er zeker van te zijn dat haar stem geldig zou zijn heeft ze kleurpotloden gekocht.
    Ze was uiteraard extra geïnteresseerd in de uitslag van de schriftelijke stemmen.
    Kennelijk had niet iedereen de instructies goed gelezen, of ze niet serieus genomen, want er waren stemmen ongeldig verklaard omdat er met blauw was ingekleurd.

  12. Je kunt ook heel kleine lettertjes gebruiken, dan passen er meer kandidaten op.
    Je hebt daarbij kleine vakjes waarin je alleen maar een rood puntje hoeft te zetten.
    De slechtzienden worden er in dit systeem direct uitgefilterd. Dat geeft niks, want die hebben er toch geen kijk op.
    Dit brengt mij direct op de meer serieuze vraag: hoe stemmen blinden eigenlijk?

  13. Blinden mogen samen met een begeleider in een stemhokje; dat is bij wet geregeld.
    Mensen die om andere redenen moeite hebben met het stemmen, vanwege laaggeletterdheid bijvoorbeeld, mogen geen gebruik maken van hulp van iemand die meegaat het stemhokje in.

  14. @Trijntje en Verbal Jam: Nu ik er over nadenk mag dat stemmen in het buitenland en door blinden van mij stopgezet worden.
    Er zijn in NL circa 3000 mensen die als blinde actief zijn en met een begeleider kunnen stemmen. Er is een veel groter deel aan blinden en slechtzienden die dat niet mogen of vaak niet kunnen omdat zij ook niet het huis uit komen. Die mensen stemmen doorgaans bij volmacht en dat kleine promilage aan actieve blinden zouden daar ook gebruik van kunnen maken. Op 9.000.0000 uitgebrachte stemmen gaat dit echt geen verschil maken.
    Dat geldt ook voor stemmers in het buitenland. Er zijn maar 50.000 mensen (0,55%) die de moeite doen om in het buitenland te stemmen. Het gaat dan om mensen die er meer dan een jaar zitten. Zit je er korter (bijvoorbeeld voor een paar maanden werk of vakantie) dan regel je iets met volmachte bij een familielid. Die groep is in de zomer al een veelvoud van het aantal mensen dat in het buitenland stemt. De mensen die al een jaar of 5 structureel in het buitenland zitten die gaan wat mij betreft maar stemmen voor de regering in dat land. Ga er anders niet zo lang wonen.
    Ik denk dat beide een berg kosten, rompslomp en irritatie bij zowel stemgerechtiden als organineserenden voorkomen.

  15. @Trijntje: Ik heb ook kleurpotloden gekocht. De potlodenindustrie verdient er maar aan … .

  16. Xiwel, als ik naar jouw blogvaardigheid kijk dan kan ik me niet voorstellen dat een stembiljet zonder foto’s voor jou een probleem is.
    Of we het stembiljet (de samenleving) moeten aanpassen aan de mensen die moeite hebben met lezen weet ik niet. Ik ben eerder geneigd om te zeggen dat we veel meer energie moeten stoppen in het onderwijs aan laaggeletterden.

  17. Mijn dochter zat er drie maanden, voor studie. Ze heeft er voor gekozen om schriftelijk te stemmen, omdat dat toch meer voelde als “zelf stemmen”.
    Ik ben het totaal niet met je eens over het niet toestaan aan blinden om te stemmen.
    Mijn vader was blind, heeft gewerkt als hoogleraar natuurkunde, en heeft tot ongeveer een jaar voor zijn overlijden de politiek goed gevolgd.
    Pas toen hij ver in de tachtig was maakten meerdere gezondheidsproblemen dat voor hem onmogelijk.
    Hij heeft soms per volmacht laten stemmen; is ook nog wel apart: hoe doe je dat met handtekening? Maar daar is altijd wel een oplossing voor gevonden.
    In de tijd dat hij in een verzorgingscentrum woonde vond hij het heel plezierig dat hij zelf naar het stembureau kon, en daar met hulp stemmen.
    We moeten zeker meer energie stoppen in het onderwijs aan laaggeletterden, maar ik weet niet of je daar alle problemen mee oplost.

  18. @Trijntje en Marjan: Ik heb ook een blinde kennis geholpen met stemmen. Dat was een heel gehannes met hond en stok. Maar ook met iemand vinden die hij vertrouwde en tijd had om mee te gaan. Voor alle duidelijkheid ik woonde 20km bij die kennis vandaan.
    Maar toen kon hij nog zelf stemmen. Hij kon het aantal vakjes voelen op de stemmachine. Nu moet hij zich volledig overgeven aan degene die mee gaat, want die moet kleuren. Er is dan geen verschil meer met bij volmacht stemmen. Hij kan die meegaander er met zijn kaart ook zo op uit sturen.
    Voor deze man zou telefonisch stemmen een uitkomst zijn. Pincode intoetsen, sofinummer intoetsen en de telefonische keuzemenu’s opvolgen gaat hem allemaal prima af. Hij bankiert al jaren per telefoon.
    Mijn probleem is dat het om een miniem aantal (0,03%) gaat, waar een uitzondering voor is gemaakt. Terwijl er veel grotere groepen zijn die in de steek gelaten worden. Dus idd de 12% laaggeletterden. Dat kunnen dyslectici zijn of mensen die op latere leeftijd moeite hebben om ons schrift onder de knie te krijgen. Die zijn zeker geholpen met een fotootje, wat zij kunnen koppelen aan mensen die zij op TV zien en horen. Want dyslectisch houdt niet in dat je dom hoeft te zijn.
    Als geintje had ik op mijn formulier een paar prominenten gezet om domme stemmers er uit te filteren. Dus voor de Volendammers Jantje Smit en voor de Limburgers André Rieu. Maar nu ik over die groep laaggeletterden begonnen ben, kan dat een aardige manier zijn om letterblinden te scheiden van mensen die maar wat doen. :-)

  19. @Marjan: Ik heb behoorlijk moeite met lezen. Boeken lees ik al jaren niet, dat is voor mij absoluut niet ontspannend. Lange logs met alleen text kunnen het ook vergeten. 3×3 of WoW mijdt ik dus volledig. Ik kan me er prima mee redden en ben erg blij met de zoekfunctie in PC-software. Laatst ook weer een hele pil van de gemeente en dan hang ik net zolang aan de telefoon totdat ze de PDF mailen. Het liefts heb ik dat ze tekeningen sturen, daar haal ik 3x zoveel info uit als uit een geschreven verhaal.
    Schrijven/tikken gaat duidelijk anders. Dat gaat uit mijn hoofd direct het toetsenbord in. Ik sta er dan ook zelf versteld van wat ik inmiddels allemaal op het internet bijelkaar geklad heb. Mijn leraar Nederlands is al gestorven aan overmatig roken en medicijngebruik, maar als ie dit had gezien dan had ie ter plekke een beroerte gekregen. :-)

  20. ik vind eerlijk gezegd dat de uitzondering voor blinden kan blijven bestaan, dat heb je al begrepen.
    Ik zou het toejuichen als er oplossingen gevonden worden voor mensen die om andere redenen moeite hebben met het stembiljet, terwijl ze wel zouden willen stemmen.
    Dat stemmen per telefoon kan voor sommigen een oplossing zijn.
    Stemmen per internet ook; sommige blinden kunnen prima met internet overweg, voor zover de websites daarop zijn aangepast. Maar ja, zolang stemcomputers niet vertrouwd worden zal stemmen per internet ook wel niet worden vertrouwd.

  21. @Trijntje: Een burgemeester kwam met de opmerking dat men wel bankzaken kan regelen via het internet en dat daar geen fraude problemen zijn. Dan moet stemmen via het internet of de telefoon ook kunnen.
    Op alle manieren blijft de mogelijkheid tot valsspelen bestaan. Denk aan een man die zijn vrouw dwingt een volmacht te tekenen zodat hij 2 stemmen op zijn keuze kan uitbrengen.

  22. ik ben het helemaal met je eens dat stemmen per internet/telefoon zou moeten kunnen, maar zie nog niet dat “men” daarmee zal instemmen.
    En ik weet ook van iemand die een volmacht geeft met daarbij de opmerking: ik laat het aan jou over wat je met mijn stem doet.

  23. OK, ik ben overtuigd. Foto’s erbij zou een hele verbetering zijn, en als we dan toch bezig zijn dan zou het goed zijn als het zo geregeld wordt dat ook blinden (weer) zelfstandig kunnen stemmen.

Reaxi - Mailadres hoeft niet. Zie: Ximaar?! ↑↑

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s