Nov-20: Links-Rechts 2012

Regelmatig werk in mijn weblog bij en plaats bijvoorbeeld oude foto’s terug die door de verhuizing na Wegminlog tussen wal en schip zijn gevallen. Tegelijkertijd voeg ik dan tags (sleutelwoorden, oormerken) toe. In het verleden werkten tags niet, maar binnen WordPress doen ze het prima. Hieronder komen er ook weer een paar en als je er op klikt krijg je aanverwante berichten.

Het is duidelijk wat anders dan de nieuwe ‘Related’-optie die WordPress langzaamaan aan al hun blogs aan het toevoegen is. Die optie werkt automatisch en geeft maar 3 aanverwante berichten aan. Met tags kunnen dat niet alleen veel meer berichten zijn, maar je hebt door meer sleutelwoorden ook meer keuze voor wat je aanspreekt.

Door dat onderhoud merkte ik het volgende diagram compleet vergeten was:

Normaal werk ik dit diagram een paar weken na 2e kamer of provinciale verkiezing bij en dat is er in 2012 bij ingeschoten. Ik was destijds nog wat anders van plan, maar ook dat is niet gebeurd. Dus nu maar even gemaakt en geplaatst.

Het mag inmiddels bekend zijn dat ik de politieke termen links en rechts onzin vind en hooguit effectief om de tegenpartij mee te stigmatiseren. Probleem is de vaagheid. Wat is nu precies links of rechts?

Het diagram hierboven vul ik al sinds 2003 aan en sinds die tijd worstelde ik met dezelfde vraag. Inmiddels heb ik er voor mezelf wel een antwoord op, maar dat wil niet zeggen dat de overige wereldburgers er ook zo over denken. Door de vaagheid kan iedereen zijn eigen invulling geven en dat gebeurt dan ook.

Eigenlijk is links en rechts niet meer dan arbeiders en werkgevers. Komt uit de 30’er jaren van de vorige eeuw. Aanvankelijk mocht het gepeupel niet stemmen en toen dat wel mocht werden in heel Europa en Noord-Amerika zogenaamde arbeiderspartijen uit de grond gestampt, zoals de SDAP die later PvdA ging heten. Beide met de A van Arbeiders die je ook bij de Vereeniging van Arbeiders Radio Amateurs (de Vara dus) terugvindt. In GBR heb je Labour, wat vertaald niet alleen bevalling maar ook arbeid inhoudt. Daarnaast is het niet verwonderlijk dat deze zogenaamde linkse partijen met de vakbonden verweven zijn.

En waren of zijn die arbeiders socialistischer of progressiever dan de gegoede klasse die voorheen alleen mocht kiezen? Volgens sommige links-rechts-kletsers wel, maar ik denk daar anders over. Natuurlijk waren de arbeiders solidair met elkaar. Hun groep was groter en als je de rijen sluit, dan valt er dus meer af te dwingen. Maar ondernemers zijn onderling net zo goed solidair met elkaar.

Zijn arbeiders socialer? Ik denk van niet. Ze zijn in het verleden wel asociaal behandeld, dus dat zij in socialisme een oplossing zagen is niet verwonderlijk. Maar als arbeiders eenmaal iets bezitten, dan gaat bij hen ook de deur op slot en brokkelt het eerlijk samen delen af.

Zijn arbeiders progressiever? De SP toont duidelijk aan van niet. Zij willen hun sociale verworvenheden niet verliezen en dat is toch duidelijk conservatief en niet progressief te noemen.

Zijn arbeiders internationaler? Als je de PvdA en hun zusterpartijen in het buitenland mag geloven wel. ‘De Internationale’ was zelfs hun strijdlied. Maar sinds internationaal over gegaan is in globalisering denken veel kiezers in loondienst daar anders over. Die zien dat de werkgevers in de voetsporen van de VOC net zo internationaal zijn en hun werk naar landen verplaatst waar de arbeiders goedkoper zijn, omdat die beter onder de duim worden gehouden.

Kortom arbeiders zijn gewone mensen en de term ‘links’ die daaraan gekoppeld is stelt niets voor. Je kan er alle kanten mee op. Eigenlijk een goede reden om het diagram hierboven in het geheel niet te componeren. Toch heb ik dat wel gedaan. Ik ben er nu eenmaal mee begonnen en vind het wel leuk om er mee door te gaan. Daarbij tref ik een dergelijke opzet op geen andere plek aan.

Van elke partij heb ik vastgesteld of ze naar de gemiddelde maatstaven typisch links of typisch rechts zijn. De zetels van een echte middenpartij verdeel ik 50/50 over links en rechts en als een partij rechts is met een beetje links (denk aan het CDA), dan hanteer ik de 67/33 verdeling. Onderaan staan de minst uitgesproken partijen en bovenaan de meest extreme partijen. En dat levert de bovenstaande grafiek op.

Natuurlijk valt daar veel over te zeggen. Zo heb ik de PVV behoorlijk hoog staan, want hun extreemheid staat niet ter discussie. Wel heb ik ze voor 67% bij rechts gezet en voor 33% bij links. Sommigen zien zo’n partij volledig bij rechts, maar ze mikken juist op de arbeiders en dat zou ze juist compleet bij links moeten scharen. Op een aantal sociale punten kunnen ze het goed vinden met de SP. In de grafiek rechts van Kieskompas staat de PVV zelfs in het midden tussen links en rechts, maar dat gaat me eveneens te ver.

Uit mijn grafiek lees ik maar een zeer minimale verschuiving naar rechts, maar is de zetelverdeling nog altijd meer links dan rechts.

Advertenties

Geplaatst op 2013-11-20, in Kiesmatig en getagd als , , , , , . Markeer de permalink als favoriet. 12 reacties.

  1. In de verkiezingsstrijd hebben we links en rechts, daarna kunnen beide helften elkaar keurig vinden en worden de afspraken met kiezers volledig overboord gezet.

  2. Links in de Kamer zaten de socialisten. Die waren progressief en wilden verandering en verbetering (van het lot van de arbeider bijvoorbeeld), maar ze wilden ook andere maatschappelijke verhoudingen, zoals verkleining van de inkomensverschillen tussen arm en rijk. En wereldwijde revolutie, alle macht aan het proletariaat. Kom daar nu nog maar eens om.

  3. @Blewbird: Zowel de Britten als de Fransen beweren dat het bij hen vandaan kwam dat de oude garde rechts zat en de nieuwkomers (arbeiders) links. Mij maakt de oorsprong niet zoveel uit. Wel dat bijvoorbeeld termen als sociaal en progressief aan links gekoppeld worden. Hangt allemaal erg van het onderwerp af. Nu er sociale verworvenheden zijn willen ‘linkse’ partijen die niet meer veranderen en dat is eerder conservatief dan progressief te noemen. :-) En wat we rechts noemen is niet op alle punten conservatief. Zij willen bijvoorbeeld minder bemoeienis van de overheid. In hun ogen is dat vooruitgang ofwel progressief.

    En eigenlijk ligt daar het verschil tussen links en rechts als je het aan Amerikaanse Republikeinen vraagt. Die rechtserikken vinden dat zij -door ondernemers vrij te laten- werk scheppen en dat dat vooruitgang voor een ieder geeft. En dat de Democraten alleen maar moeilijk doen en willen blijven wachten zodat de meest gammelen ook mee kunnen komen. Ofwel die hangen aan de kar en de Republikeinen trekken de kar. Eigenlijk denkt de Nederlandse VVD (die ik ook niet mag) er vaak net zo over.

  4. In de praktijk zit het CDA op dit moment rechts van de VVD, omdat de VVD veel concessies moet doen aan de PvdA en het CDA zich wil onderscheiden. De samenwerking tussen CDA en VVD lukte ook altijd veel beter dan die met de PvdA.
    Ten slotte zie ik SP niet zo progressief als de grafiek suggereert en het stemgedrag van de PVV is ook niet zo neutraal als de grafiek suggereert.

  5. @Knutselsmurf: Ik neem aan dat je de schietschijfgrafiek onderaan bedoelt. Die komt via wikipedia van Kieskompas en ik kan me daar ook niet goed in vinden waar het o.m. de PVV, SP, CU, D66 betreft. Daarnaast heb je gelijk dat partijen vaak van positie verschuiven afhankelijk van de situatie. Het CDA, die met een marginale partij in de oppositie zit, is inmiddels stukken extremer om zo kiezers terug te halen. Alleen komt dat bij mij niet erg geloofwaardig over. Dergelijke verschuivingen zijn er altijd en ik ga niet proberen dat in mijn staafdiagrammen bovenin te verwerken. Lijkt me erg lastig.

  6. Mooie beschouwing, Ximaar.

  7. Eén duidelijke trek van rechts is het racisme, of zou je dat zo niet kunnen beweren?

  8. @Emigrant: Ik vraag me dat af. Dwz als links opkomt voor de belangen van de arbeiders en rechts voor de bazen en mensen met bezittingen, dan kan ik niet stellen dat er binnen de ene of de andere groep meer racisten zitten. De slavenhandel is wel door mensen in het rechtse kamp ondernomen. Maar als ik op een verjaardag zit met typische vakbondsgetrouwen, dan zijn de racistische opmerkingen daar niet minder. Linkse partijen strijden wel meer tegen racisme op een manier zoals ze op veel punten Wereldverbeteraars zijn. Maar religieuze partijen horen daar op hun manier ook bij en worden vaak rechts genoemd. Er zit echter een groot verschil tussen wat partijen beweren en ondernemen en hoe hun achterban er echt over denkt. Uiteindelijk laten alle partijen toch hun oren hangen naar de achterban, want ze hebben wel kiezers nodig om vooruit te komen. De Nederlandse PVV, die ik hoofdzakelijk rechts vind zijn idd bijzonder intolerant richting gastarbeiders uit Marokko en Turkije en hun nageslacht. In Frankrijk probeert de tegenhanger FN juist stemmen onder Algerijnen te winnen.wat ook aardig lukt.

  9. @Laurent: Dank, maar ik heb er net nog een paar domme type en verwisselfoutjes uitgehaald. Had het nogal snel in elkaar geflanst.

  10. Nog even een dienstmededeling en geheugensteuntje voor mezelf.

    Ik heb dit bericht nogal snel gemaakt met het idee om na een jaar eindelijk mijn bovenstande grafiek bijgewerkt op dit weblog te hebben. Daarin schreef ik al dat ik destijds nog wat anders van plan was. Ook dat is op de lange baan geschoven en staat daar nog wel even. Door dit bericht schoot het me weer te binnen en ik heb er inmiddels wat over nagedacht en zelfs in een kladje op m’n laptop geplaatst. Toch gaat het nog wel een maand duren eer ik met een soort aanvullend bericht kom. Links en rechts is een leuk onderwerp, maar ik geef meer prioriteit aan mijn directe omgeving en aan m’n fietsvakantie die ik eermaands wil verslaan.

  11. Tja, elke partij zou eens in beeld moeten brengen (transparantie!?) welk deel van hun leden en electoraat “links” of “rechts” is. Ofwel: hoeveel haviken en hoeveel duiven kent een partij?

    In je grafiek zou een “midden” niet misstaan. Nederland is immers een polderland en links en rechts hebben die middenpartijen hard nodig. Maar wat zouden we een andere sfeer hebben gehad als PvdA, D66, Gl en CU niet zo kopschuw waren tegen SP, PvdD ;-)

  12. @Peter: Zoals ik het presenteer is onderin eigenlijk het gematigde midden. Je zou ook de linkerstaaf naar links kunnen kantelen en de rechter naar rechts. Maar dan is niet goed te zien hoe beide zich tot elkaar verhouden.

    Zelf ben ik inmiddels voor een kiesdrempel van 10%. Door de versplintering is er geen regering te vormen en kan elk single-issue-parteitje meedoen. Met een kiesdempel maak je kans op wat fusies en uiteindelijk meer slagkracht. Probleem is echter dat de fusiepartijen CDA en GL het enorm slecht doen (verwaterd zijn), waardoor andere partijen er niet aan willen beginnen.

    Vooral de PvdA ziet de SP niet zitten aangezien ze die als concurrent blijven beschouwen. Hier in de stad regeert de OPA en VVD samen met de SP en houden ze de PvdA buiten de deur. OPA is een stadspartij die veel groter is dan de SP en daarmee de lakens uitdeelt. Daarbij is het een kruidenierspartij met LPF/PVV-achtige eigenschappen. De SP is hier dan ook een soort VVD geworden als het om stemmingen gaat. Helaas worden ze daar met de volgende gemeenteraadsverkiezingen niet op afgerekend. Voor de meeste kiezers schijnt het veel belangrijker te zijn wat bijvoorbeeld Roemer en Samsom doen, terwijl die echt niet in onze stadsregering zitten of komen.

Reaxi (laat het e-mailvak leeg):

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s