Apr-01: Rivier M/V

Nederlands Frans Duits Latijn
1 De Elbe L’Elbe Die Elbe Albis
1.1 De Saale La Saale Die Saale Sala
2 De Wezer La Weser Die Weser Visurgis
2.1 De Werra La Werra Die Werra Weraha*
2.2 De Fulda La Fulda Die Fulda Fuldaha*
3 De Rijn Le Rhin Der Rhein Rhenus
3.1 De Ruhr La Ruhr Die Ruhr Rura
3.2 De Lahn La Lahn Die Lahn Laugana
3.3 De Main Le Main Der Main Moenus
3.4 De Neckar Le Neckar Der Neckar Nicer
3.4.1 De Jagst La Jagst Die Jagst Jages
3.5 De Moezel La Moselle Die Mosel Mosella*
3.5.1 De Saar La Sarre Die Saar Saravus
4 De Maas La Meuse Die Maas Mosa
4.1 De Roer La Roer Die Rur Rura
4.2 De Samber La Sambre Die Sambre Sabis
5 De Schelde L’Escaut Die Schelde Scaldis
5.1 De Leie La Lys Die Leie Legia
6 De Seine La Seine Die Seine Sequana*
6.1 De Marne La Marne Die Marne Matrona
7 De Loire La Loire Die Loire Liger
7.1 De Loir Le Loir Der Loir Ledus
7.2 De Cher Le Cher Der Cher Carus
8 De Rhône Le Rhône Die Rhône Rhodanus
8.1 De Ain L’Ain Der Ain Idanis*
8.2 De Saône La Saône Die Saône Arar
8.2.1 De Doubs Le Doubs Der Doubs Dubis
9 De Donau Le Danube Die Donau Danubius
9.1 De Inn L’Inn Der Inn Aenus
9.2 De Lech Le Lech Der Lech Licus
5,9 (13/22) 7,3 (22/30) 7,3 (22/30) 10,0 (29/29)

(* = Tegenstrijdige informatie)

Tijdens m’n fietsvakantie had ik een oplossing bedacht voor het eeuwige dilemma waarom sommige rivieren mannelijk zijn en andere vrouwelijk. In het Nederlands hebben we daar niet echt last van, bij zowel mannelijk als vrouwelijk gebruiken we ‘de’. Het valt pas op als we zeggen dat de Rijn z’n stroomgebied heeft en de Maas haar stroomgebied. En het is maar de vraag of iemand zich daar druk om maakt.

In het Duits en het Frans is dat wel anders. Zelf dacht ik dat beide talen het altijd met elkaar eens waren, maar uit het voorbeeldlijstje mag blijken dat dat niet zo is voor bijvoorbeeld de Donau, Elbe en Rhône. Naast de lidwoorden kan je ook aan de kleurtjes kan je zien wat mannelijk of vrouwelijk is.

Mijn idee kwam door de Loir en de Loire. Het is La Loire en Le Loir (een zijrivier van de Loire). Daarmee bedacht ik dat een riviernaam die op een klinker eindigt vrouwelijk is en die op een medeklinker mannelijk. In vet heb ik aangegeven welke rivieren daar aan voldoen.

En jawel, het gaat vaak goed, maar ook nog af en toe fout. Eigenlijk gek dat Rhône net als Saône in het Duits aan mijn regel voldoen, maar dat Rhône in het Frans dus niet.

Kortom leuk bedacht, maar niet echt sluitend. Met Duits en Frans scoor ik zo wel een 7,3. Zojuist bedacht ik dat de oorsprong in het Latijn kan liggen en heb ik die namen met hun zijdigheid er ook maar naast gezet. Daar scoor ik zelfs een 10,0 mee, ware het niet dat Wiktionary en een online Latijns woordenboek het vaak niet met elkaar of met zichzelf eens zijn.

http://www.vrt.be/taal/rivieren-genus

Advertenties

Geplaatst op 2014-04-01, in Overmatig, Ximatig en getagd als , , , , . Markeer de permalink als favoriet. 14 reacties.

  1. 1. Volgens de ORBIS LATINUS online zijn de ontbrekende Latijnse riviernamen:

    Cher: C(h)aris of C(h)arus
    Ain: Addua
    Roer: Rura (=Ruhr)
    Jagst: Jages

    2. In het Duitstalige deel van het Zwitserse kanton Wallis is de officiële naam van de Rhône der Rotten.

  2. @Mythoman; Bedankt voor de aanvullingen. Zelf heb ik alleen la.wikipedia.org geraadpleegd en daar stonden ze niet allemaal in. Bij deze Orbis Latinus ontbreekt helaas het geslacht van de woorden. Van Rura wil ik wel aannemen dat dat net als die andere Rura vrouwelijk is, maar van Addua durf ik dat niet omdat Sequana mannelijk is.

  3. Talen doen maar wat. Zij houden niet van causaliteit.

  4. We doen gewoon wat het beste klinkt…

  5. @Sjoerd: Als je de VRT-site bekijkt, dan zie je dat de Gulp een vrouwelijke rivier is. Dat klint niet echt logisch. ;-)

  6. De Oder, l’Oder (m), die Oder, Viadrus of Suevus ontbreekt nog. Die bevestigt, dat Franse rivieren die met een klinker beginnen mannelijk zijn.

  7. Sorry, maar ik vrees dat de Elbe in het Frans vrouwelijk is. (Zie ook fr.wikipedia.org: « L’Elbe… Elle possède un vaste bassin fluvial… ».)

  8. @Mythoman; Je hebt gelijk, ik heb het aangepast. Om een of andere reden kreeg ik de indruk dat L’ alleen een vervanger mocht zijn voor Le omdat die een stomme klank heeft. Dat klopt dus niet en ik heb het aangepast. Tegelijkertijd vond ik op dezelfde manier de genus van wat Latijnse namen en heb Albis, Dubis, Sabis, Scaldis en Visurgis mannelijk gemaakt. Daarmee voldoen meer namen aan mijn zelfverzonnen hoofdregel. Het geslacht van Jages en Addua kan ik helaas nergens vinden.

  9. @Emigrant: Er ontbreken nog 100en rivieren, waaronder de klinkerbeginners Ems, Eder, Ohm, Oker, Iller, Indre, Iser, Isère en Eger. Die heb ik weggelaten omdat het meer van hetzelfde is. (Had al Inn, Ain en Elbe.) Rivieren op de grens met Spanje, Polen en Italië heb ik eveneens weggelaten omdat ik dan ook die talen zou toe moeten voegen en uit moeten zoeken, aangezien zij eveneens geslachtafhankelijke lidwoorden hebben. De Donau heb ik als uitzondering wel geplaatst omdat die zo groot en bekend is.

    L’Oder lijkt overigens vrouwelijk aangezien ik die alleen in combinatie met ‘sa’ vind op wikipedia.

  10. Il est rejoint … où il constitue … . ‘Sa source’ telt niet; dat ‘sa’ verwijst naar ‘source’, niet naar ‘Oder’. Maar o.k., je hebt gelijk dat je het beperkt houdt

  11. @Emigrant; Mijn Frans is altijd een probleem geweest. Mondeling weet ik me tegenwoordig goed te redden, maar een Franse brief schrijven zal ik nimmer doen. Het verklaart natuurlijk waarom ik naar dit soort ezelsbruggetjes zoek. ;-) Wel vind ik het jammer dat wikipedia niet even m of f achter een woord zet. Bij wiktionary (hun woordenboek) ontbreekt het ook regelmatig Voor La en Le is het niet nodig, maar bij L’ lijkt het mij een goede aanvulling.

  12. Zoals duidelijk mag zijn heb ik onder de kolommen raportcijfers gezet en zou ik volledig slagen voor Latijn, een vak dat ik nimmer op school heb genoten. Waarschijnlijk was Latijn een stuk logischer dan de talen die daaruit zijn ontstaan.

  13. Nooit over nagedacht. Weer wat bijgeleerd. Kan ik tijdens de vakantiereis weer eens op letten.

Reaxi - Graag alleen een nepnaam invullen. Zie: Ximaar?! ↑↑

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s