Feb-18: Waterschappen

Behalve de mensen die bij een waterschap of hoogheemraadschap werken blogt waarschijnlijk niemand over dit saaie, onduidelijke en onaantrekkelijke onderwerp. Door mijn topotic en regionale betrokkenheid komt het op dit blog voor de 5de keer langs. Klik op de tag ‘Waterschap’ onderaan voor de vorige 4 berichten waar het aan bod kwam. M’n vorige bericht over de lokale belastingen heb ik een paar dagen terug aangevuld door er ook de waterschapsbelasting bij te betrekken.

Ik heb dat voor een 30-tal grote gemeentes gedaan. Het waterschap int ongeveer 1/3de van de lokale belasting. 2/3de int de gemeente. Voor mij houdt dat 400 euro in, die de gemeente wil hebben en 200 die het waterschap nodig heeft. Die laatste belasting is voor het drooghouden van mijn voeten (overbodig aangezien ik een halve meter boven de zeespiegel woon) en voor het zuiveren van afvalwater. Dat komt bij hen via het riool. De riolen worden onderhouden door de gemeente en zij vragen daar rioolbelasting voor. Kortom een en ander is duidelijk met elkaar verweven.

Ook op het gebied van wegen. Dijken zijn doorgaans van het waterschap en soms liggen daar wegen op die ook door hen onderhouden worden. In het oude Alkmaar zijn alle waterschapswegen overgenomen door de gemeente. In de voormalige gemeente Schermer nog is dat niet zo, die inwoners krijgen van het waterschap een extra portie belasting voor onderhoud en het zoutstrooien op de polderwegen.

Door een stortvloed aan fusies zijn er in Nederland nog maar 23 waterschappen over. Hier een overzicht gesorteerd op de hoeveelheid belasting, die zij een gemiddeld binnendijks huishouden in 2016 op gaan leggen:

No. Afko  Waterschap/Hoogheemraadschap             Prov.  Euro/2016
21  WRO   Waterschap Roer en Overmaas              LI-Z         174
18  WDD   Waterschap De Dommel                     NB-ZO        180
20  WPM   Waterschap Peel en Maasvallei            LI-N         192
 7  WRIJ  Waterschap Rijn en Ijssel                GL-O         197
 6  WVV   Waterschap Vallei en Veluwe              GL-NW/UT-NO  197
 5  WVS   Waterschap Vechtstromen                  OV-O/DR/ZO   216
19  WSAM  Waterschap Aa en Maas                    NB-NO        220
17  WBD   Waterschap Brabantse Delta               NB-W         224
 4  WDOD  Waterschap Drents Overijselse Delta      OV-W/DR-ZW   241
13  HHSK  Hoogheemraadschap Schieland & Krimpenerwaard   ZH-C   247
 8  HDSR  Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden       UT     250
 9  AGV   Amstel, Gooi en Vechtstreek              NH-ZO        253
15  WSHD  Waterschap Hollandse Delta               ZH-Z         263
14  WSRL  Waterschap Rivierenland                  GL-Z/ZH-O    264
11  HHR   Hoogheemraadschap van Rijnland           ZH-N/NH-ZW   265
 1  NZV   Noorderzijlvest                          GR-W         266
22  ZZL   Zuiderzeeland                            FL           268
 2  WF    Wetterskip Fryslân                       FR           274
16  WS    Waterschap Scheldestromen                ZE           285
10  HHNK  Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier     NH-N   294
 3  WHA   Waterschap Hunze en Aa's                 GR-O/DR-NO   307
12  HHD   Hoogheemraadschap Delfland               ZH-W         370

23        Waterschap Blija Buitendijks             FR-N         -

In Blija Buitendijks woont niemand, hun ‘belastingstelsel’ heb ik dan ook niet doorgespit. De nummers hebben geen betekenis, maar verwijzen naar de gebieden op de overzichtskaart hieronder. Sommige waterschappen gebruiken een afkorting, omdat hun officiele namen akelig lang is. Een deel daarvan staat in mijn afkortingenbestand, de rest moet ik nog eens toevoegen.

Het aantal van 23 komt inmiddels in de buurt van een vergelijkbare hoeveelheid arrondissementen (19) die justie heeft en het aantal veiligheidsregio’s (25), waar ik eerder over berichtte. En jawel, op Zeeland en Flevoland na is er vrijwel geen overeenkomst te vinden. Zo heeft Noord-Holland 3 waterschappen, waarvan de zuidelijkste 2 gedeeld worden met Zuid-Holland en Utrecht. Diezelfde provincie heeft 5 veiligheidsregio’s en 4 arrondisementen. Wat mij betreft mag het aantal waterschappen en arrondisementen teruggebracht worden naar 12 ofwel elke provincie 1. En hef dan ook de waterschappen op. Geef het lokale spul aan de gemeente en het provinciale aan de provincie.

Voor mij als regioblogger niet zo leuk, dan valt er natuurlijk veel minder over de schrijven.

Toen ik opgroeide waren er nog een paar honderd waterschappen. Zelf woonde ik in het Geestmerambacht, het gebied tussen Alkmaar, Warmenhuizen en Heerhugowaard. In Alkmaar hadden ze Het Lange Rond, waar ook Bergen in zat. Verder zijn deze waterschappen na allerlei fusies gefuseerd met Uitwaterende Sluizen en zat het hoofdkantoor een tijdje in Edam en Purmerend. Inmiddels is het hele spul naar een nieuw gebouw in Heerhugowaard gegaan en als je dat ziet, dan snap je dat wij een redelijk duur Hoogheemraadschap hebben.

Zelf gebruiken ze die term dus liever dan Waterschap, het verschil in naam lijkt vooral iets historisch te zijn. Aan het hoofd staat een Dijkgraaf. Ook al zo’n vreemde term, want wie graaft er nu dijken? Toevallig trof ik een paar jaar terug via ‘Pandzicht’ of ‘Buildingview’ of hoe die streetview-optie binnen gebouwen ook maar mag heten, een mooie gedenksteen van een Dijkgraaf die daar eerder resideerde.


Dit gebouw staat op 300 meter van mijn huis en ik loop er vaak langs. De eerste jaren dat ik hier woonde was het nog van het Waterschap  (Het Lange Rond en veel eerder Hoogheemraadschap Noordhollands Noorderkwartier, niet te verwarren met het huidige Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier) en tegenwoordig zit er een kinderdagverblijf in, die Google betaald voor deze indoor-reclame. Op dat Pandview kom ik nog een keer terug.

Tussen mijn foto’s trof ik nog een scan van de gebiedsindeling van HHNK. Want je kan wel fuseren, maar vervolgens wordt dat natuurlijk weer opgedeeld in onderafdelingen.

Advertenties

Geplaatst op 2016-02-18, in Alkmaar, Regiomatig en getagd als , , , , , , , , , , , , , . Markeer de permalink als favoriet. 18 reacties.

  1. De Waterschappen zijn schimmige instanties; een paar jaar geleden kwam me voor het eerst een brochure onder ogen die me duidelijk maakte wat hun taken zijn. Dat zag er interessant (lees: gelikt) uit maar toch had je het idee dat ze krampachtig in leven willen blijven. Nu zijn er nog 27 met allemaal eigen bestuur, ze kosten vooral veel geld, lijkt me.
    Maar ja, wat weet je als gemiddelde burger nou.
    o.t.
    Ik zag een mooi plaatje van het Duizend Eilandenrijk, helemaal vergeten dat dat bestond.

  2. @Bertie: Zie de laatste lijst hierbooven. Sinds 2016 zijn het er nog maar 23. Per jaar fuseren er nog af en toe een paar.

    Dat 1000-eilandenrijk is grotendeels weg. Dwz 80% is verkaveld en van een overgebleven deel is een natuurgebied en een soort doorvaarbaar landhuizenpark gemaakt. M’n broer en schoonzus hebben er jaren rondvaarten met akkerschuit gedaan. Hier kan je in vogelvlucht er overheen http://binged.it/21bjpN7

    Je vind meer van die plekken in Nederland (Giethoorn, Eilandspolder tussen Schermerhorn en De Rijp, Tussen Zaandijk-Landsmeer-Ilpendam, rond Jisp, rond Westzaan, een zeer groot gebied in het Groene hart op de grens Zuid-Holland-Utrecht.

  3. Van de Zaanstreek ken ik het natuurlijk wel, woonden vlak bij Jisp en vaarden vaak op de Merken en rondom. Het was niet zo uitgebreid als het Duizend Eilandenrijk, die naam is specifiek voor het gebied op de foto.

  4. Laten wij in zuid Limburg ook eens mazzel hebben…

  5. @Sjoerd: Het is je van harte gegund. Heeft dit berichtje toch nog een bepaald doel, zodat je nu weet dat ze in Den Haag of Delft het dubbele moeten dokken.

  6. Dat het westen meer moet dokken lijkt me wel relevant, het ligt akelig dicht bij en onder de zeespiegel. Maar hier in Gelderland betalen we bekant net zo veel als in het westen en dat is bedenkelijk. Nou hebben ze in Tiel een gigantisch nieuw kantoorpand gebouwd en bevolkt met een even groot aantal ambtenaren met ieder zijn eigen toko en daar zal de prijs dan wel in zitten. Ik ben met je van mening dat de taken plaatselijk door de gemeente kunnen worden overgenomen en bovenplaatselijk door de provincie, ze zijn namelijk veel te duur geworden die gasten.

  7. ‘een gemiddeld binnendijks huishouden’, alleen al zo’n term verdient het voortbestaan van de waterschappen, en dan overdrijf ik. Niet dat alle oorsprong van goede zaken in stand gehouden moeten worden voor het nageslacht – er bestaan tenslotte ook musea-, toch wil een lans breken voor de waterschappen. De eerste is gevormd zo rond 1294 na Christus, en heeft voor in nederlandse cultuur vooral veel betekenis achtergelaten op het gebied van gemeenschapszin. De dijk begeeft daar waar de zwakste schakel is, daarom werd op een ieder een beroep gedaan om het gemeenschappelijk belang in het oog te houden. Deze inbreng als gevolg van het gezamenlijk optreden tegen het hoge water voor de nederlandse cultuur is bijna niet te onderschatten. Het verhaal van Ximaar toont wel aan dat de solidariteit van de Limburger voor het geheel wellicht toch een relatie heeft gekregen met de hoogte van het maaiveld aldaar. Dit wellicht als gevolg van het principe dat de ingelanden van een waterschap invloed hebben op het beleid van hun eigen waterschap.

    Nieuwe manieren om de hoogte van de dijken te bepalen, dus niet meer één Deltahoogte voor heel Nederland, maar meer in detail berekenen van de gevolgen van een dijkbreuk per regio, maken dat een verdere fusie tot grotere gebieden per waterschap niet persee logisch is.

  8. @Jan: Die term heb ik zelf verzonnen om aan te geven dat ik buitendijkse bewoners niet verwerkt heb in het gemiddelde bedrag. Een aantal waterschappen geeft die bewoners een korting op hun WOZ-percentage. Simpelweg betalen ze zo’n 40 euro per jaar minder. Aanvankelijk bekeek ik het vanaf het water en dacht ik dat vrijwel iedereen buitendijks woonde, maar er wonen juist maar enkelen buitendijks, omdat de waterschappen het vanaf het land bekijken. Het gemiddelde huishouden had ik al eerder bepaald aan de hand van 2/3 meerpersoons huishuiden met daarbij 1/3 1 persoonshuishoudens, waarbij sprake is dat 40% huurt en 60% een koopwoning heeft. Die laatsten betalen alleen dat WOZ-percentage dat varieeert tussen 40 en 110 euro per jaar. Bij veel van dit soort berekeningen wordt alleen uitgegaan van 2-persoons koopwoning huishoudens.

    Toen er nog zoveel waterschappen waren viel wat voor je argument om het te behouden te zeggen. Maar tegenwoordig zijn ze zo doorgefuseert dat ze in aantal het aantal provincies benaderen. Ze hebben alleen net iets andere grenzen omdat ze bijvoorbeeld met stromingsgebieden van rivieren rekening houden. In dat geval zou je natuurlijk ook de provinciegrenzen aan kunnen passen zodat niet elke provincie met een aantal waterschappen moet samenwerken en flink wat waterschappen met verschillende provincies zaken moeten doen. Op dit moment wordt hier hetzelfde zoutstrooibedrijf ingehuurd door de provincie voor provinciale wegen en door het waterschap voor wat polderwegen. Dergelijke dubbele contracten zijn tijd en geldverspillend. Daarbij zijn de provinciale kanalen en bruggen van de provincie en de dijken daarlangs vaak van het waterschap. Van die riolen van de gemeente en de rioolzuiveringen van de waterschappen gaf ik al eerder aan.

  9. @Dhyan: Alleen de Betuwe (Gelderland-Zuid) is flink duurder, de rest van Gelderland is duidelijk goedkoper. Het zal waarschijnlijk ook met de vele zware rivierdijken in dat gebied te maken hebben.

  10. Ja en het is natuurlijk super dom om juist binnen de gebieden waar het water van de Waal en de Rijn moet kunnen expanderen woningbouw te plegen, waardoor deze bemaling nodig is.

  11. En waarom wordt de bedijking niet gewoon centraal geregeld en bekostigd, waarom een vierde macht om dat te doen en belasting te heffen, ook op mensen die gewoon hoog wonen, als deze lasten toch gelijkelijk worden verdeeld dat te doen uit de algemene middelen?

  12. Het was van belang voor de boeren in de polder dat er bemaald ging worden want dan konden de koeien blijven grazen. In het bestuur zaten dan ook voornamelijk belanghebbenden, dus boeren en die besloten in hun wijsheid dat niet de landeigenaren zoveel belasting zouden moeten betalen en toen werd besloten dat de huizenbezitters er maar voor moesten opdraaien. Het is nu zo’n 12 jaar geleden dat de belasting voor huiseigenaren met 400 % werd verhoogd ten gerieve van de boeren. Raar belangenclubje zo’n waterschap.

  13. @Dhyan: Ik heb wel de beerput van Pandora geopend. ;-)

    Van oudsher zaten er hier ook vooral aggrariers in het bestuur, maar de laatste jaren moeten die het opnemen tegen de natuurbeschermers die er ook via de verkieizingen in komen. Hun belangen lopen vaak ver uit een en voor je het weet kost dat extra geld. Zelf vind ik het gewoon een dienst, zoals er ook een dienst voor het wegverkeer is en een dienst landelijke gebieden.

  14. Na je opwekkende inleiding alle informatie tot me genomen. Wat een knap werkstuk! Ik kan er niets aan toevoegen.

  15. Zojuist een uurtje geneusd in deze website. Fietstochten met kaartjes. Boeiend. Ook zie ik je mening over bloggen. Reaxi’s het liefst inhoudelijk, maar echt over waterschappen heb ik niets te melden.

  16. @Th Balvers; Dank, het is idd een flink epistel geworden. Kwam door het eerder uitzoeken van de waterschapstarieven. Dat was veel meer werk dan het stuk hierboven.

    Ik probeer ook vooral over Alkmaar en omgeving te bloggen. Dus kwam die gedenksteen in Alkmaar en dat nieuwe waterschapsgebouw in Heerhugowaard wel mooi uit.

  17. Inmiddels heb ik ook alle directe linken naar de tarieven onder de namen van de waterschappen in de lijst hierboven geplaatst. De meeste zijn belachelijk lastig te achterhalen. Op sommige eigen websites van het waterschap wordt er met geen letter over gesproken en kom je er niet via hun menu. Vervolgens zoek je en dan komen er allerlei andere documenten. Uiteindelijk kom je er achter dat er een belastinginstantie het voor het int en dan begint het gezoek opnieuw. Kortom geen transparantie op dit gebied en eerder verstoppertje spelen. Mogelijk help ik sommige (be)zoekers met deze directe linken.

    Er is op dit gebied ook sprake van een flinke wildgroei. Sommige waterschappen regelen het zelf. Andere doen het met alkaar via 1 heffingsorganisatie en weer een ander vind je bij een heffingsorganisatie die ook gemeentelijke belasting in dat gebied int. Kortom allemaal vinden ze het beslastingwiel opnieuw uit en zoiets geeft ook al aan dat er nodig de bezem door de waterschappen moet.

  18. Hup de bezem door de waterschappen, allemaal eigen tokootjes.

Reaxi (laat het e-mailvak leeg):

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s