Okt-15: De Bijdehante Man

De titel van dit stukje schijnt correct te zijn volgens OnzeTaal. Ik keek daar van op. De basisvorm is bijdehand en niet bijdehant. Zelf zou ik op z’n minst bijdehandte schrijven en de basis heel laten. Maar eigenlijk had het gewoon bijdehande moeten zijn. Alleen vinden we dat laatste niet klinken en is er gekozen voor bijdehante. Ook gek dat we wel kunnen zeggen dat iets op hande is. Daar maken we dan weer geen hante van.

Ik kwam hier op door de S.P.E.L-show, een soort taalquiz. In een zin stond een fout en die moest je er in herkennen. Ik koos voor ‘bijdehante’ maar dat bleek dus niet het foute woord te zijn.

We hebben meer van dit soort woorden. Denk aan een slag in de rondte werken. Dan maakt OnzeTaal er geen ronte van. Ook hier klinkt een slag in de ronde werken voor geen meter. Dat terwijl we het wel kunnen hebben over de ronde van Frankrijk. Eén voordeel; dit schrijf ik dus wel op de manier die de OnzeTaal wenst.

Een derde voorbeeld gaat over stad. Mijn moeder hield van statten (stadbezoeken). Zo schijn je dat te moeten schrijven volgens OnzeTaal. Ik zou dus wederom stadten schrijven, net als rondte en bijdehandte. Maar dat mag dus niet. Uiterst onlogisch om 3 vergelijkbare vervoegingen telkens anders te voor te schrijven. Als consequenticus doet dat zeer aan m’n ogen.

Met stad is overigens meer aan de hand. Het meervoud is niet stadden of staden maar steden. Dus het meervoud van blad is niet bladen maar bleden?

Het kan overigens ook andersom. Dat gebeurt met Brabant. Hun inwoners zijn geen Brabanters maar Brabanders. Nu verandert een ‘t’ dus zomaar in een ‘d’. Er waarom hebben we het dan weer wel over Zaankanters en niet over Zaankanders?

Het mag duidelijk zijn dat ik op de Mavo moeiteloos een 3 haalde voor Dik-T en een 10 voor wiskunde. Helaas leeft m’n leraar Nederlands niet meer. Hij had nooit kunnen bedenken dat ik inmiddels een jaar of 15 verhaaltjes schrijf op dit blog.

Geplaatst op 2019-10-15, in RTV-matig, Ximatig en getagd als , , , , , . Markeer de permalink als favoriet. 16 reacties.

  1. leuk verhaal, en Dik-T vind ik een heel mooi woord. Ik doe sinds ruim een maand mee aan de test voor Beter Spellen. Dat is best leuk, inderdaad de logica is soms ver te zoeken, maar andere keren valt het juist reuze mee. Stort je in deze test, en je leraar nederlands zal trots op je zijn. (mocht je de site niet kunnen vinden, meldt het me, meldt met dt)

  2. Ik snap ook geen jota van de Nederlandse taal en hanteer al jaren mijn eigen grijze spelling.

  3. Heel interessant. Met veel plezier gelezen.

  4. Op school was het bij mij andersom, (behalve dat ik voor algebra een voldoende halen en voor meetkunde een 4, dat was toen nog gescheiden)
    Ik snap ook niet alle regels, ze lijken soms ingegeven door spreektaal in plaats van door logica. Regelmatig moet ik zoeken op Onze Taal voor de juiste spelling.

  5. Spelen met taal het blijft leuk. Interessant blog.

  6. @Bertie: Ik las dat de vereniging OnzeTaal en de Taalunie geen 100% vrienden zijn. Bij de woorden die ik heb opgezocht zat er geen verschil in beide, maar bij de Taalunie ontbrak helaas info over een woord.

    Voorheen had ik lak aan dergelijke inconsequente verzinsels en onder het motto mensen maken taal schreef ik vacantie met een c omdat dat aansluit bij vacant en omdat de Fransen en Engelsen een c gebruiken. Maar tegenwoordig schrijf ik vakantie maar met een k om er geen gezeur over te krijgen. ;-)

  7. @Ferrara: Voor mij is dit niet spelen met taal, maar aantonen dat ze er bij de Taalunie en OnzeTaal er een rommeltje van maken. Volgens mij hebben ze de verbuigingen van deze 3 woorden nooit naast elkaar gelegd, terwijl het om hetzelfde punt gaat; dat spreektaal niet aansluit bij algemene taalregeltjes. Dat is opzich niet erg, maar om voor 3 verschillende oplossingen te kiezen gaat me te ver. Als alle drie met dte op het eind worden geschreven, dan maakt dat qua uitspraak niet uit, maar is het beter te behappen voor mensen die moeite hebben met schrijven.

  8. Dat wist ik maar wat schiet ik er mee op, ik houd me aan Onze Taal.
    Je kunt voor de spelling ook bij Van Dale kijken.

  9. Er zijn (zo ver ik weet) niet zoveel woorden waar een d zomaar in een t verandert of dat er achter een d te komt. Toch vond ik er nog een paar:
    – verbintenis – komt van verbinden en hij verbindt (is dus wel met dt). En toch raak ook hier de d zomaar zoek, alsof het van verbinnen komt.
    – gezindte – van gezindheid en (eens)gezind, waarbij de d wel weer mag blijven.

  10. Jeetje Xi, voor iemand die een 3 bij dictees haalde doe je veel moeite om de taal begrijpen. 😏
    Hulde.

  11. ik waardeer je poging om met rationele argumenten het terrein van het irrationele te ontginnen. Toch zal er altijd een irrationeel, een niet-ontgonnen gebied overblijven. Ik zeg dit niet om te bevorderen dat je bij de pakken neerzit. Anderzijds geef ik het ook niet gauw op..

  12. @Bertie: En vaak was sie 3 ook nog eens voor de moeite. ;-)
    Ik had vooral moeite met grammatic. Als beelddenker was ik veel beter uit de verf gekomen in China, Japan of Korea. Die schrijven niet alleen in pictogrammen, maar hebben daarbij geen grammatica.

  13. @Jan: Het mooie is dat je er over kan bloggen. Eens in de 40 berichten heb ik daar last van. ;-)

  14. Natuurlijk hebben Chinees en Japans een grammatica. Geen of weinig vormleer misschien, maar dan een des te ingewikkelder syntax.

  15. @Emigrant: Werkwoorden worden niet vervoegd en andere woorden worden niet verbogen.

    https://nl.wikipedia.org/wiki/Chinese_talen#Grammatica

    Spreektaal is veel lastiger met alle verschillende intonaties. Dat lukte me destijds voor geen meter.

  16. Ik krijg ook regelmatig berichtjes van Onze Taal
    Statten had ik echt fout geschreven. Volgens mij ben ik het in boeken altijd als stadten tegengekomen. Voor de rest ben ik wel aardig taalvast.

Reaxi - Mailadres hoeft niet. Zie: Ximaar?! ↑↑

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s