Apr-03: PEN-huisies

Zuid-Limburgse Sjoerd zette me met dit blogbericht op een idee. Of beter hij zette me aan het zoeken. Ik loop veel rondjes door de stad en fiets veel in de omgeving. En omdat ik niet alleen naar de weg kijk heb ik inmiddels een hele schare ‘transformatorhuisjes’ gezien.

Sjoerd noemt die dingen zo, maar ik ken ze van oorsprong onder de naam PEN-huisjes. Dat Provinciaal Elektrischtijdsbedrijf Noord-holland was in mijn jeugd onze Nuon. Via wat tussenstappen is het dus de Nuon geworden, maar de term PEN is nog lang niet verdwenen. Op veel tegels en gebouwtjes staat het nog altijd.

En of er altijd een transformator in zit die de hoogspanning terugbrengt van naar 230 en 400 volt is maar de vraag. Aan de buitenkant staat dat niet aangegeven. De vele luchtsleuven doen het vaak wel vermoeden, maar die sleuven zitten ook in een Nuondeur in een fietstunneltje, die alleen de verlichting en de pomp van dat tunneltje aanstuurt. Dat het vaak mooie bouwwerkjes zijn ben ik helemaal met Sjoerd eens, vandaar dat ik ook aan het zoeken ben geslagen.

Ik heb daarbij de grote groene of grijze elektrokasten buiten beschouwing gelaten en me alleen op ‘huisjes’ toegelegd met een flinke deur en waar je in kan staan. Die zijn er ook in alle afmetingen en tegenwoordig zijn het vaak prefab-dingen van beton. Hier nog een mooie onder architectuur opgetrokken huisje bij de Grote Kerk. Hij is op streetview te zien, maar slecht(s) op afstand. Het gebouwtje valt niet op en de meeste mensen lopen er voorbij zonder er iets bij te denken.

Op het platteland zijn dergelijke gebouwtjes goed zichtbaar zoals deze fraaie oude in Akersloot-Zuid. Dat is inmiddels een monument. Bij dat ding moet je bedenken dat de elektriciteit vroeger met 4 draden door de lucht ging. In het buitenland en vooral de USA vind je dat nog overal, met vaak een transformator in zo’n mast.

In de Nederlandse steden zijn ze vaak niet meer te herkennen omdat ze weggewerkt worden in een laatste garagebox of een aanbouwtje met veel struiken er omheen. En de huisjes die wel zichtbaar zijn worden volgeplakt met affiches voor een of ander evenement. Hieronder nog een leuke versie aan de Bleekerskade. De groene deur met gele sticker aan de zijkant is goed herkenbaar, maar de gordijntjes, begroeiing en vogelhuisjes doen denken dat hier echt iemand in woont.

Ik denk dat de voorste helft een functie van een fietsenschuurtje heeft en dat de eigenaar het met wat gordijntjes leuk heeft aangekleed.

Op Google-maps heb ik een kaart gemaakt met linken naar streetviewfoto’s. Na een stuk of 50 ben ik daar voorloping mee gestopt. Het zijn er gewoon teveel, zelfs als ik me beperkt tot de gemeente Alkmaar. Misschien ga ik eens een fietstocht bedenken langs de meest opvallende versies.

Advertenties

Geplaatst op 2012-04-03, in Alkmaar, PEN-matig en getagd als , , , . Markeer de permalink als favoriet. 13 reacties.

  1. Waar mijn eigen enthousiasme al niet toe kan lijden. Ik ben inmiddels ook al hele mooie exemplaren tegengekomen. van schuurtje tot gebedshuis. En inderdaad, ik stel ook een beetje dezelfde eisen aan de huisjes. Hier was het vroeger allemaal PLEM, Nu Enexis Intermediate. Ik vind het gewoon een uitdaging om te doen. En wellicht samen iets doen…

  2. Wat ontzettend leuk Ximaar, en ik herkende metéén Sjoerd’s bericht toen je “[Nieuw bericht]”-notification in mijn Inbox verscheen.. ik kijk uit naar jullie vondsten (— jullie zouden er eigenlijk een zelfs mooi Foto-boekje van moeten maken via nl.blurb.com of Pumbo.nl… :-))

  3. Eertsvolgende fietsrit ga ik uitkijken naar de PNEMhuisjes, die groter zijn dan de oude PENgebouwtjes. Dacht ik, maar ook hier speelt het geheugen ons wel eens parten.
    We doen ons best, Sjoerd.

  4. Ik kijk uit op een lelijk transformatorhuisje; een betonnen blokkendoosje.
    Ik had er nog nooit op gelet, maar er staat PGEM op. ( ik woon in Gelderland).

    Toen ik een kind was had ik een heilig ontzag voor deze huisjes; we noemden het electriciteitshuisjes, en vonden ze een soort spannend, griezelig, alsof je al gevaar liep als je het huisje maar aan zou raken (al wisten we ook eigenlijk wel dat dat niet waar was).

    Het huisje waarop ik uitkijk heeft nog wel een functie: vorig jaar was er in mijn wijk een stroomstoring van enkele uren, veroorzaakt door onweer.
    Op een gegeven moment verscheen er een auto van Liander (de netbeheerder in mijn regio), en een paar mannen gingen het huisje binnen. Niet lang daarna hadden we weer stroom.

  5. Er is overigens niets gedaan om het huisje op te leuken; het staat midden in een perkje met struiken. Wel is onlangs de dakbedekking vernieuwd.

  6. PNEM, PUEM, PGEM, PZEM, jammer eigenlijk dat het allemaal NUON is geworden.

  7. @Mack: Maar Nuon komt ook niet meer in deze huisjes. Zij hebben eerst Continuon opgericht en die heet tegenwoordig Liander. Dus die stickers tref je het recentste aan op deze huisjes. De oudste huisjes hebben PEN in geglazuurder tegeltjes. Daarna werd het een gietijzeren plaat en nu dus maar stickers, want morgen zal het wel weer anders kunnen worden. :-)

  8. Bij ons heette dat PLEM-kasten. Ondertussen is het Nuon. maar die kasten zijn tegenwoordig ontoonbaar vies besmeurd. Zelfs de kleinste kastjes, op kniehoogte worden beklad, ik denk door de kleutersectie van het kladgilde.

  9. @Fialas: (Groene) Kasten staan hier tussendoor ook erg veel. Die hou ik maar niet bij. Als het spul niet meer in zo’n buitenkast past, dan wordt het in zo’n huisje gezet en ook die zijn er in alle soorten en maten. De grotere zijn gelijk aan een flinke garagebox en in de kleinste kan je alleen gebukt een halve meter naar binnen en dan houdt het op.

    Op een aantal huisjes zijn hier reclamelijsten gezet. Waar dat niet het geval is plakken de disco’s hun reclame zelf wel aan en anders is het vaak graffiti.

    Verder worden ze vaak in het bos verstopt en hebben de graffitispuiters er weinig plezier van omdat niemad het door de dichte struiken kan zien. Deze is eigenlijk wel heel leuk. Een volledig begroeide op het oude AZ-terrein waar nu huizen worden gebouwd en nog niets wil groeien. :-)

  10. margreet peters

    zijn deze huisje niet gevaarlijk? Er zit hoogspanning in en kinderen spelen ernaast. Het staat 10 meter van een woonhuis zonder afscheiding.

  11. @Margreet: Zo ver ik weet niet. Van dit type staan er alleen al binnen woonwijken 1000den in Nederland en ik heb nog nooit van problemen gehoord. Alle huisjes zijn geaard, maar dat geldt ook voor de stalen kasten die gewoon langs een trottoir staan.

    Er zijn monteurs die hun hele leven slijten binnen deze huisjes en vaak in veel grotere (hogere spanningen en hogere stromen) bij fabrieken. Ik weet er niet van dat zij enige vorm van verschijnselen oplopen behalve als ze met hun handen iets aanraken waar spanning op staat, maar dat is thuis niet anders.

  12. Wat ik me afvraag is WAAROM zitten er vaak tegeltjes van een hond (Engelse Bulldog) en een tegeltje met een haan op de PEN huisjes ??

Reaxi (laat het e-mailvak leeg):

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s